'Sweelinck Nu': podcast over bijna vergeten componist Jan Pieterszoon Sweelinck
Componist, organist en muziekpedagoog Jan Pieterszoon Sweelinck stierf op 16 oktober 1621; dit najaar 400 jaar geleden. Sweelinck prijkte ooit op het 25 gulden biljet, er was een conservatorium naar hem vernoemd en zijn naam staat op een bord in het Concertgebouw in Amsterdam.
Maar nu lijkt hij bijna vergeten. In aanloop naar zijn sterfdag geven muzikant Tineke Steenbrink en journalist Botte Jellema Sweelinck in de vijfdelige NPO Radio 4-podcastserie 'Het Verhaal – Sweelinck Nu' (NTR) weer een profiel, en halen hem naar het Nu.
Sweelinck wordt door liefhebbers gezien als de Nederlandse Bach. Een tv-serie over hem zou spectaculair zijn, met oorlog, religieuze strijd, politieke moorden en veldslagen. Tineke en Botte gaan op zoek naar wat er tegenwoordig nog van Sweelinck te vinden is. Ze zoeken naar sporen van Sweelinck in de Oude Kerk in Amsterdam, in de orgels en in het Nederlandse muziekleven. Moet er een standbeeld komen? Kan je Sweelinck op een piano spelen, bijvoorbeeld op een festival, hangend aan een hoogwerker? En wat ervaar je wanneer je als muzikant ontdekt dat je een nazaat bent van Sweelinck?
Wie was Jan Pieterszoon Sweelinck?
Sweelinck leeft tussen 1562 en 1621, een roerige periode in de Nederlandse geschiedenis. Hij maakt mee hoe de Tachtigjarige Oorlog begint, hoe Amsterdam van een katholieke stad in een protestantse stad verandert, hoe de nieuwe Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden wordt gevormd en hoe de protestanten onderling ruzie krijgen, wat resulteert in de moord op Johan van Oldenbarnevelt. Spelend op zijn orgel in de Oude Kerk in Amsterdam, zijn deze gebeurtenissen bepalend voor zijn leven. Naarmate hij ouder wordt, zwijgt Sweelinck steeds meer. Hij schrijft geen voorwoorden meer bij de uitgaves van zijn psalmboeken. Zou hij het te gevaarlijk hebben gevonden om zijn ideeën kenbaar te maken, of überhaupt geschriften na te laten? Er is vrijwel niets meer - het is allemaal in de kachel verdwenen. Dat heeft het werk van de geschiedschrijvers niet eenvoudiger gemaakt, en Sweelinck is al meermalen bijna vergeten geweest.
Over de makers
De makers van deze podcastserie zijn Tineke Steenbrink, mede-oprichter van Holland Baroque, organist en klavecinist, en journalist en podcastmaker Botte Jellema. Tineke zit al haar hele leven in de Oude Muziek, voor Botte was het een relatief onbekende wereld. Een wereld vol psalmen, kerkorgels en klavecimbels. Een onvoorstelbaar andere wereld, ook in klank. De wereld van Sweelinck.
Podcast 'Het Verhaal'
In de podcast 'Het Verhaal' (NTR/NPO Radio 4) hoor je de verhalen achter de muziek, met elk seizoen een nieuwe componist of muziekstroming die centraal staat.
'Sweelinck Nu'
Vanaf vrijdag 17 september elke week een nieuwe aflevering op nporadio4.nl/podcasts/verhaal en de bekende podcast-apps.
