'Requiem voor Auschwitz - de film' op NPO 2

maandag 1 augustus 2022

Tijdens de Roma & Sinti Holocaust Memorial Day gaat de documentaire 'The Requiem of Auschwitz: de film' in première. In deze documentaire reflecteren Sinti en Roma van de derde generatie op het oorlogsverleden van hun opa's en oma's.

De kleinkinderen weten weinig tot niets van die ervaringen, want over het verleden praten is taboe in de gemeenschap.

2 augustus is de datum waarop in 1944 de paar duizend overgebleven Sinti en Roma in Auschwitz in één nacht werden vermoord. Componist Roger Moreno-Rathgeb schreef een 'Requiem voor Auschwitz'. Met leden van het Nederlands Begeleidingsorkest brengt hij een bezoek aan het kamp, dat opnieuw en altijd weer diepe indruk maakt.

Hoe voelt het om je familie kwijt te zijn en als enige over te blijven? Kleindochter Rosan hoort haar opa voor het eerst vertellen hoe erg hij als jongetje zijn ouders miste, die omkwamen in het kamp. Zij kijkt juist terug op een mooie tijd met haar opa, die waarschijnlijk die dingen met zijn kleinkinderen heeft ingehaald die hij niet met zijn eigen ouders kon doen. Johnny en Felicia herinneren zich hoe oma gillend wakker werd als ze op de bank in slaap was gevallen. Felicia bekent dat zij het lastig vindt om erover te praten. In geschiedenisboeken staat er toch ook maar weinig over Sinti en Roma. 'Alsof het niks was.'

Roger Moreno brengt een emotioneel bezoek aan Berlijn. De Brandenburger Tor doet hem denken aan de Arbeit Macht Frei-poort van het kamp, en het Sinti en Roma-monument in Berlijn bestaat uit een vijver zoals die in Auschwitz, waarin de as van alle vermoorde mensen werd gedumpt. 'Dat water is helemaal zwart, nu nog steeds.' In de Berliner Dom repeteert de Roma en Sinti Philharmoniker met het Joodse koor Synagogal Ensemble voor de uitvoering van zijn Requiem ter gelegenheid van 75 jaar bevrijding van Auschwitz. Juist dit koor en orkest samen is een belangrijke boodschap in deze tijden van opkomend rechts radicalisme. Moreno’s ouders, 88 en 90 jaar oud, horen het voor het eerst live. 'Het doet bijna pijn.'

Regie: Bob Entrop
Productie: Entrop&De Zwart Films

Filmmaker Bob Entrop (75) viert dit jaar dat hij 50 jaar in het vak zit. Zijn filmografie omvat 365 films, (korte en lange) documentaires, speelfilms en tv series. Hij is met zestien films over Sinti en Roma als geen ander vertrouwd met de gemeenschap. In 2007 liet hij hun ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog zien, in de film Een stukje blauw in de lucht.

'Requiem for Auschwitz - de film', dinsdag 2 augustus om 22.08 uur bij de NTR op NPO 2.