'Pointer' onthult! Van omvolking tot kinderbloed drinken: Nederlandstalige podcasts verspreiden fake news

Minstens 30 Nederlandstalige podcasts verspreiden structureel medische misinformatie en complottheorieën. Het gaat bijvoorbeeld om de 'omvolkingstheorie', hiv in coronavaccins en een elite die kinderbloed drinkt. Dit gaat in tegen de richtlijnen van Spotify, Apple Podcasts en YouTube, maar deze podcasts zijn vaak wel te beluisteren op deze platforms. Dat blijkt uit onderzoek van 'Pointer' (KRO-NCRV).
'Pointer' analyseerde met behulp van AI 150.000 afleveringen van Nederlandstalige podcasts uit 2022 en 2023 op termen die vaak gebruikt worden bij de verspreiding van medische misinformatie en complottheorieën. 7.500 fragmenten werden handmatig doorgenomen. In 30 podcasts werden in minstens drie individuele afleveringen met misinformatie aangetroffen. Pointer deelde de resultaten met Spotify, Apple Podcasts en YouTube. YouTube verwijderde enkele video’s, maar Apple en Spotify reageerden niet.
De gevonden podcasts zitten veelal in de hoek van de ‘anti-mainstream-media’, zoals Café Weltschmerz, Bakkie met Bergsma en de Andere Krant. Maar er staan ook podcasts in het rijtje die gaan over spiritualiteit en zelfontwikkeling, zoals Kukuru en Radio Gletsjer. Dan zijn er ook podcasts zoals Het Land van Wierd Duk en Een Oorlog Reeds Verloren die de omstreden ‘omvolkingstheorie’ verspreiden. Een derde van deze podcasts heeft in de afgelopen jaren in Nederlandse podcast-hitlijsten gestaan. Enkele worden gepresenteerd door bekende Nederlanders zoals Giel Beelen, Marlies Dekkers en Wierd Duk.
Medische misinformatie
De gevonden misinformatie is breed. Omdat het in 2022 en 2023 nog veel gaat over covid, vinden we veel podcasts die hier misinformatie over verspreiden. 20 podcasts raden alternatieve middelen als ivermectine en hydroxychloroquine aan. Andere gaan een stuk verder en spreken over hiv in coronavaccins en jonge mensen die op grote schaal zouden overlijden als gevolg van het vaccin.
Dit soort medische misinformatie heeft stevige effecten in de echte wereld, merkt Ruud Coolen van Brakel, directeur van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik. “Deze middelen werken niet. En mensen laten reguliere behandelingen schieten ten faveure van alternatieve therapieën. Mensen laten experimenteren met onbewezen therapieën is levensgevaarlijk.”
Complottheorieën
Vijf podcasts verspreiden stelselmatig de ‘omvolkingstheorie’. Volgens deze theorie (die niet klopt) zouden Westerse overheden doelbewust hun eigen bevolking – en daarmee hun eigen ‘superieure cultuur’ – laten vervangen door niet-westerse migranten. Dit gedachtegoed was voor extreemrechtse terroristen de legitimatie voor dodelijke aanslagen in onder meer Utoya (2011) en Christchurch (2019). Ook andere complottheorieën worden besproken, over bijvoorbeeld een elite die kinderbloed zou drinken om jong te blijven, of reptielachtige wezens die de wereld zouden besturen.
De meeste podcastmakers herkennen zich niet in de bevindingen van KRO-NCRV's Pointer en geven aan enkel alternatieve perspectieven te willen bieden. Sommige makers hebben te maken gehad met verwijderde inhoud of platformen die hen verboden om nog geld te verdienen met hun video’s.
'Pointer', zaterdag 2 november om 14:00 uur bij KRO-NCRV op NPO Radio 1.
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google
TVvisie Extra
Onze apps
Meest recente
- Gerard Joling onthult startdatum van derde seizoen 'Only Joling'
- Kijk nu de eerste beelden van 'Dirty Tony'
- 'Dancing with the Stars' onthult eerste dansen: deze 7 BV’s wagen zondag hun kans op de dansvloer
- 'Sing With Me' krijgt een tweede seizoen én een juniorversie
- Kijkcijfers: dit zijn de 20 populairste programma's van Vlaanderen
- Onrust aan boord van ‘Over De Oceaan’: verdacht schip zorgt voor paniek
- VVD-leider Dilan Yesilgöz bij Rick Nieman in 'WNL Op Zondag'
- 'Bon Appétit' keert terug met een derde seizoen vol smaak, nostalgie en Provençaalse avonturen
- '3 op Reis' is op ontdekking doorheen Portugal
- 'Vroege Vogels' bezoekt zondag de Loenense Bossen
- Pommelien Thijs op nummer 1 in de 'MNM1000'
- Alain Balistreri uit Rotterdam wint 'Het groot dictee der Nederlandse taal' in KRO-NCRV’s 'De taalstaat'
- Ronald Giphart presenteert 'Het groot dictee der Nederlandse Taal vanuit Bibliotheek Utrecht
- Bjorn Verhoeven versterkt Libelle Radio
- Drie nieuwkomers in dj-team NPO Radio 2 Top 2000
Multimedia SPOTLIGHT
-
'Bon Appétit' strijkt neer in de Provence -
De Verhulstjes bezoeken het Gert-museum in Duitsland -
Koen en Jo maken hun comeback in 'Sing Again' -
Gewaagde gok in Oostende valt niet in de smaak -
Bekijk nu de trailer van 'Spuiten & Slikken' -
Disney+ onthult de officiële trailer voor 'Percy Jackson and the Olympians' -
Gert en Viktor Verhulst op missie in 'Missie Verhulst' -
Shauna Dewit over haar vreemde eetgewoontes in 'De Slimste Mens ter Wereld' -
Bekijk de trailer van 'Chasing Beauty' - seizoen 4 -
Kijk 'Zoon van een Moordenaar' binnenkort nieuw op Streamz -
Grote verrassing in 'Dancing With The Stars' -
Vecht Wout Bru zich terug in 'Expeditie Robinson'? -
Kijk zondag naar 'De Feesttafel' op njam! -
Gert zijn grootste droom komt uit -
Andrei Lugovski ontroert de jury van 'Sing Again' -
Ijskoude douche voor kandidaten 'Mijn Restaurant' -
Kijk de nieuwe trailer van 'The Further Mis-Adventures Of Cliff Booth' -
Kijk de eerste teaser van 'The Pitt' seizoen 3 -
Christoff over zijn hartoperatie in 'De Operatiekamer' -
Nooit eerder vertoonde beelden van seizoen 5 van 'De Verraders' -
Stephanie Coorevits kroont zich tot koningin van 'De Verraders' -
Hoge golven eisen eerste slachtoffer in 'Over De Oceaan' -
Docu 'De Schiphol Diamantroof' binnenkort nieuw op Videoland -
Dit is de aftermovie van Qmusic Highlights in Mechelen -
Dit is de nieuwe begingeneriek van 'Familie', gezongen door Metejoor -
Zeeziekte slaat genadeloos toe bij Timon Verbeeck in 'Over De Oceaan' -
Dorien Nuyts beleeft culinaire nachtmerrie in 'Expeditie Robinson' -
'Ik verdien het om te blijven zitten!' -
Kijk de trailer van 'Beauty and the Geek' op Prime Video -
'De Hel van Breendonk' nieuw op VRT MAX en VRT Canvas
Kijktip van de dag

Fly en de anderen schakelen een versnelling hoger. De groep wordt op korte tijd klaargestoomd voor een uitdagende opdracht in de Corsicaanse bergen. De stress, tijdsdruk en verantwoordelijkheid maakt bij iedereen van alles los. Eén iemand vertoont zelfs grote twijfels bij het kamp...
'Kamp Fly', om 20.00 uur op VRT 1.




































