'Kruispunt': De andere kant van… Renske Leijten

Al jaren staat ze nummer 2 op de lijst van de Socialistische Partij. Waar komt haar strijdvaardigheid vandaan? En hoe houdt een vrouw die zegt waarachtig te willen leven het vol in de Haagse politieke arena?

Renskes roots liggen in Haarlem. Haar ouders zijn maatschappelijk werkers, die wonen en werken combineren. Een paar jaar woont het gezin Leijten in een gezinshuis, waar ze pubers opvangen, die niet meer thuis kunnen wonen. Moeder Tineke: 'Ze was heel erg onder de indruk van een van d’r broertjes. Dat was een jongetje uit Suriname en die had daar z’n arm verloren. Terwijl dat helemaal niet nodig was geweest, maar de gezondheidszorg was daar niet adequaat genoeg. Dat soort dingen hielden Renske enorm bezig.'

Een andere belangrijke inspiratiebron is haar katholieke opvoeding. In Renskes vormselboekje van juni ’92 staat een geloofsbelijdenis, die haar nog steeds typeert: 'Ik zal niet geloven in het recht van de sterkste, in de taal van de wapens, in de macht van de machtigen. Ik zal niet geloven in ras of rijkdom, in voorrecht, in de gevestigde orde.'

In haar Groningse studententijd wordt Renske politiek actief in ROOD, de jongerenorganisatie van de SP. Studeren, actievoeren, werken in het postsorteercentrum én lekker de kroeg in; aan energie en ambitie heeft Renske geen gebrek. Jan Marijnissen haalt haar naar Den Haag, waar ze als fractiemedewerker aan de slag gaat. Na de monsterzege van de SP in 2006 krijgt ze een zetel in de Tweede Kamer, waar ze zich vastbijt in lastige zorgdossiers.

Voor betrokkenheid en passie geeft parlementair journalist Kees Boonman haar een 10: 'Ze is écht betrokken en kent échte mensen, op een manier zoals je dat bij weinig politici in Den Haag meer vindt.' Maar dat heeft ook een keerzijde, want de Haagse slangenkuil breekt haar op. Vlak voor de verkiezingen van 2017 overweegt ze om op te stappen, weg uit Den Haag, maar als ze de gedupeerden van de toeslagenaffaire spreekt is het voor haar duidelijk dat ze moet blijven. Pieter Omtzigt: 'De gesprekken die zij had, dat was heel zwaar, met ouders die totaal wanhopig waren. En intussen zette de regering haar weg als de felle Renske uit de oppositie die altijd ergens iets achter zoekt.'

Gedupeerde Maria Sanchez kan haar dag en nacht appen, maar ze heeft advies voor Renske: 'Zorg voor jezelf, anders zijn wij reddeloos verloren.'

De Toeslagenaffaire heeft Renske Leijten als politicus op de kaart gezet. Ze oogst nu de lof voor jaren van tomeloze inzet. Hoe zal haar toekomst er uit zien? Zal ze Den Haag achter zich laten en kiezen voor een functie waar zij kan bepalen wat er gebeurt of blijft ze in de oppositie om de huidige regering het vuur aan de schenen te leggen?

'Kruispunt', zondag 6 februari om 17.45 uur bij KRO-NCRV op NPO 2.