Koehandel Nederlandse gevangenen DDR vrijdag in NTR-serie 'Koude Oorlog'

donderdag 16 december 2021

In de jaren 60 en 70 'verkoopt' de communistische DDR regelmatig politieke gevangenen aan West-Duitsland om aan westerse deviezen te komen. Daarmee is in totaal 3,4 miljard D-Mark gemoeid.

Volgens de Duitse historicus Matthias Judt was dit destijds een lucratieve vorm van mensenhandel.


In de NTR-serie 'Koude Oorlog' vertelt Ben Bot, destijds zaakgelastigde in de DDR, dat ook Nederland betrokken is bij deze handel. Wanneer er sprake is van Nederlandse gevangenen - vaak vastgezet vanwege echte of vermeende hulp aan ontsnappingspogingen van DDR-burgers - onderhandelt Bot rechtstreeks met de centrale bemiddelingspersoon: advocaat Vogel. Bot schetst de procedure: 'Dan zei ik: ‘we willen graag die en die’ en dan zei hij ‘zoveel’ en dan zei ik ’het is een beetje te veel’… Ja, een beetje koehandel, maar over het algemeen was je blij als je iemand eruit kon krijgen.'

Een bedrag rond de 50.000,- gulden voor een gevangene is begin jaren 70 niet ongewoon. Ook de Nederlandse Ineke, die in de DDR is opgepakt omdat ze probeert haar vriend het land uit te smokkelen met een vals paspoort, denkt dat voor haar vrijlating een halve ton is betaald: 'Ik hoorde de advocaat zeggen ‘ik had een ton in de auto’ en we waren met twee mensen.'

Die bedragen worden in veel gevallen opgehoest door de BRD en in D-Mark gestort op de rekening van de DDR. Maar volgens Ben Bot betaalt de Nederlandse overheid in een aantal gevallen ook mee. En het honorarium voor advocaat Vogel wordt in klinkende munt uitbetaald. Bot: 'Vogel wilde altijd zijn deel graag contant, dat kreeg -ie ook…dan schreef -ie wel een bonnetje uit, want ik moest de Nederlandse staat natuurlijk wel duidelijk maken dat het (geld) ontvangen was voor de geleverde dienst.'

'Koude Oorlog: Handjeklap', vrijdag 17 december om 22.15 uur bij de NTR op NPO 2. 'Koude Oorlog' is een 5-delige geschiedenisserie gemaakt door de redactie van 'Andere Tijden' over 'gewone' mannen en vrouwen die in hun leven te maken kregen met het wantrouwen en de spanningen rond het IJzeren Gordijn.


TVvisie Nieuwsbrief
Start je dag goed met iedere ochtend het compleetste tv-nieuws in je mailbox!



TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

'Reizen Waes: terug naar Oekraïne' (VRT 1)

Onderweg naar Oekraïne maakt Tom Waes enkele bijzondere stops. In Hasselt bijvoorbeeld, waar hij een Belgisch-Oekraïens koppel ontmoet dat elkaar leerde kennen dankzij 'Reizen Waes'. In Berlijn worden Tom en zijn ploeg herenigd met een gevlucht Oekraïens gezin dat ze leerden kennen tijdens hun vorige reis naar Oekraïne, zeven jaar geleden. Uiteindelijk steken Tom en zijn team in het Poolse Medyka de grens over naar Oekraïne. Daar bezoekt hij tijdens zijn eerste dagen onder andere een opleiding voor dronepiloten, net als het beroemde Lychakiv kerkhof in de stad Lviv. Een symbolische plek waar duizenden Oekraïense soldaten begraven liggen.

'Reizen Waes: Terug naar Oekraïne', om 20.50 uur op VRT 1.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 22:55
    Andermans zaken
    23:45
    Thuis
  • 22:55
    The children of chaos: what became of WWII orphans
    00:25
    Nachtlus
  • 23:20
    Geen uitzending
    06:00
    Tik Tak
  • 21:55
    Philippe Geubels: Bedankt voor alles
    23:30
    Wetsdokters
  • 22:00
    De Hygiënepolitie
    23:45
    Crime Scene Cleaners
  • 22:45
    9-1-1
    01:25
    Geen uitzending
  • 22:30
    Spartacus
    01:50
    Mafia's Greatest Hits
  • 23:05
    ER
    00:45
    Suits
  • 23:15
    Columbo
    01:05
    Hallo België!
  • 23:10
    De Mol
    00:20
    De Tafel van de Week
  • 23:00
    Matlock
    23:55
    Watson
  • 22:40
    Godzilla: King of the Monsters
    01:05
    A Clockwork Orange
  • 22:55
    Junior Bake Off Vlaanderen
    00:35
    The Real Housewives of Amsterdam
  • 22:20
    Garage Sale Mystery: The Deadly Room
    23:45
    The Spencer Sisters
  • 23:11
    De CFO podcast
    23:49
    CEO van mijn leven
  • 23:14
    Tooldokter
    23:34
    Mijn tuin
  • 22:55
    Vanavond bij ons
    23:30
    Lekker Messy - Weekmenu
  • 22:50
    Lynley
    23:45
    DCI Banks
  • 22:50
    White Collar
    23:45
    NCIS
  • 23:20
    NOS Journaal Laat
    23:30
    Musical Awards Gala 2026
  • 23:20
    De klas van '26
  • 22:35
    Podium ZWART: Frenna
    00:10
    Reizen Waes: 10 jaar onderweg