Koehandel Nederlandse gevangenen DDR vrijdag in NTR-serie 'Koude Oorlog'

donderdag 16 december 2021

In de jaren 60 en 70 'verkoopt' de communistische DDR regelmatig politieke gevangenen aan West-Duitsland om aan westerse deviezen te komen. Daarmee is in totaal 3,4 miljard D-Mark gemoeid.

Volgens de Duitse historicus Matthias Judt was dit destijds een lucratieve vorm van mensenhandel.


In de NTR-serie 'Koude Oorlog' vertelt Ben Bot, destijds zaakgelastigde in de DDR, dat ook Nederland betrokken is bij deze handel. Wanneer er sprake is van Nederlandse gevangenen - vaak vastgezet vanwege echte of vermeende hulp aan ontsnappingspogingen van DDR-burgers - onderhandelt Bot rechtstreeks met de centrale bemiddelingspersoon: advocaat Vogel. Bot schetst de procedure: 'Dan zei ik: ‘we willen graag die en die’ en dan zei hij ‘zoveel’ en dan zei ik ’het is een beetje te veel’… Ja, een beetje koehandel, maar over het algemeen was je blij als je iemand eruit kon krijgen.'

Een bedrag rond de 50.000,- gulden voor een gevangene is begin jaren 70 niet ongewoon. Ook de Nederlandse Ineke, die in de DDR is opgepakt omdat ze probeert haar vriend het land uit te smokkelen met een vals paspoort, denkt dat voor haar vrijlating een halve ton is betaald: 'Ik hoorde de advocaat zeggen ‘ik had een ton in de auto’ en we waren met twee mensen.'

Die bedragen worden in veel gevallen opgehoest door de BRD en in D-Mark gestort op de rekening van de DDR. Maar volgens Ben Bot betaalt de Nederlandse overheid in een aantal gevallen ook mee. En het honorarium voor advocaat Vogel wordt in klinkende munt uitbetaald. Bot: 'Vogel wilde altijd zijn deel graag contant, dat kreeg -ie ook…dan schreef -ie wel een bonnetje uit, want ik moest de Nederlandse staat natuurlijk wel duidelijk maken dat het (geld) ontvangen was voor de geleverde dienst.'

'Koude Oorlog: Handjeklap', vrijdag 17 december om 22.15 uur bij de NTR op NPO 2. 'Koude Oorlog' is een 5-delige geschiedenisserie gemaakt door de redactie van 'Andere Tijden' over 'gewone' mannen en vrouwen die in hun leven te maken kregen met het wantrouwen en de spanningen rond het IJzeren Gordijn.


TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

'Expeditie Gooris' (VTM 2)

De familie duikt in de rijke geschiedenis van Athene. Ze leren de basis van het Grieks en laten zich rondleiden door de stad. Gids Joseph toont hen het Monastiráki-plein en de indrukwekkende ceremonie tijdens de aflossing van de wacht.

'Expeditie Gooris - Citytripping', om 21.45 uur op VTM 2.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 19:45
    Man bijt hond
    20:15
    Het weer (middag)
  • 18:30
    Sporza: UEFA Europa League
    20:55
    Terzake
  • 20:00
    Geen uitzending
    20:25
    Sporza: Champions League Volleybal
  • 20:05
    Familie
    20:40
    De Box
  • 19:35
    Mr. Frank Visser doet uitspraak
    20:25
    De Augurkenkoning
  • 20:10
    The Big Bang Theory
    20:35
    Mission: Impossible -- Ghost Protocol
  • 20:00
    Premier League Darts
    00:00
    Top 20 Funniest
  • 20:00
    The Irrational
    20:50
    Law & Order Toronto: Criminal Intent
  • 19:55
    Are You Being Served?
    20:35
    Team Spirit: De serie
  • 20:00
    De Tafel van Gert
    21:15
    Komen Eten
  • 19:40
    FBI
    20:35
    Brilliant Minds
  • 18:10
    UEFA Europa League
    23:20
    NCIS: Los Angeles
  • 19:40
    Chateau Meiland
    20:35
    Bake Off Vlaanderen
  • 19:30
    Snapped
    20:30
    Killer Couples
  • 20:11
    Z-Beurs
    20:23
    Trends Doc
  • 20:10
    Tooldokter
    20:55
    Mar10
  • 20:05
    De Sterrenkaart
    20:40
    Winterse Kost
  • 19:55
    The Doctor Blake Mysteries
    21:00
    Foyle's War
  • 19:45
    NCIS: Los Angeles
    20:35
    Below Deck
  • 20:00
    NOS Journaal 20.00 uur
    20:25
    Op weg naar The Passion 2026
  • 19:50
    Met het Mes op Tafel
    20:15
    Socutera
  • 19:25
    First Dates
    20:25
    Klinkt als een sekte