Koehandel Nederlandse gevangenen DDR vrijdag in NTR-serie 'Koude Oorlog'

donderdag 16 december 2021

In de jaren 60 en 70 'verkoopt' de communistische DDR regelmatig politieke gevangenen aan West-Duitsland om aan westerse deviezen te komen. Daarmee is in totaal 3,4 miljard D-Mark gemoeid.

Volgens de Duitse historicus Matthias Judt was dit destijds een lucratieve vorm van mensenhandel.


In de NTR-serie 'Koude Oorlog' vertelt Ben Bot, destijds zaakgelastigde in de DDR, dat ook Nederland betrokken is bij deze handel. Wanneer er sprake is van Nederlandse gevangenen - vaak vastgezet vanwege echte of vermeende hulp aan ontsnappingspogingen van DDR-burgers - onderhandelt Bot rechtstreeks met de centrale bemiddelingspersoon: advocaat Vogel. Bot schetst de procedure: 'Dan zei ik: ‘we willen graag die en die’ en dan zei hij ‘zoveel’ en dan zei ik ’het is een beetje te veel’… Ja, een beetje koehandel, maar over het algemeen was je blij als je iemand eruit kon krijgen.'

Een bedrag rond de 50.000,- gulden voor een gevangene is begin jaren 70 niet ongewoon. Ook de Nederlandse Ineke, die in de DDR is opgepakt omdat ze probeert haar vriend het land uit te smokkelen met een vals paspoort, denkt dat voor haar vrijlating een halve ton is betaald: 'Ik hoorde de advocaat zeggen ‘ik had een ton in de auto’ en we waren met twee mensen.'

Die bedragen worden in veel gevallen opgehoest door de BRD en in D-Mark gestort op de rekening van de DDR. Maar volgens Ben Bot betaalt de Nederlandse overheid in een aantal gevallen ook mee. En het honorarium voor advocaat Vogel wordt in klinkende munt uitbetaald. Bot: 'Vogel wilde altijd zijn deel graag contant, dat kreeg -ie ook…dan schreef -ie wel een bonnetje uit, want ik moest de Nederlandse staat natuurlijk wel duidelijk maken dat het (geld) ontvangen was voor de geleverde dienst.'

'Koude Oorlog: Handjeklap', vrijdag 17 december om 22.15 uur bij de NTR op NPO 2. 'Koude Oorlog' is een 5-delige geschiedenisserie gemaakt door de redactie van 'Andere Tijden' over 'gewone' mannen en vrouwen die in hun leven te maken kregen met het wantrouwen en de spanningen rond het IJzeren Gordijn.


TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

logo VRT 1 logo

Emma en Gerard komen elkaar na meer dan vijftig jaar weer tegen. Ooit waren ze geliefden, maar het leven liep anders. Zij trouwde met zijn beste vriend. Vijftig jaar later vinden ze elkaar terug en worden opnieuw verliefd. Kan je aanknopen met wat je vijftig jaar eerder achterliet?

'Achter de Wolken', film uit 2016 met oa. Chris Lomme en Jo De Meyere, om 20.45 uur op VRT 1.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 00:40
    Villa Politica
    02:10
    Journaallus
  • 23:55
    Nachtlus
    06:00
    Radio 2: Goeiemorgen morgen
  • 21:00
    Geen uitzending
    06:00
    Tik Tak
  • 00:15
    The Voice van Vlaanderen
    01:55
    Gooische Vrouwen
  • 23:55
    Help, Mijn Man Is Klusser
    01:10
    Geen uitzending
  • 22:40
    Transformers: The Last Knight
    01:20
    The Big Bang Theory
  • 00:00
    Top 20 Funniest
    00:55
    Xena: Warrior Princess
  • 00:10
    Suits
    00:55
    Geen uitzending
  • 00:40
    The Golden Girls
    01:30
    Geen uitzending
  • 23:40
    De Tafel van Gert
    01:00
    Komen Eten
  • 00:35
    Neighbours: A New Chapter
    01:10
    FBI
  • 00:20
    MIDMID
    02:15
    Fear Factor USA.
  • 00:25
    Love Island UK
    01:40
    Botched
  • 00:10
    Family Law
    01:05
    Big Sky
  • 00:21
    CEO van mijn leven
    00:48
    Car Upd8te
  • 00:39
    Tooldokter
    00:57
    Het appartement
  • 00:20
    Peppe's Toscane
  • 00:25
    Boiling Point
    01:25
    Marie Antoinette
  • 23:50
    The Equalizer
    00:45
    Prison Break
  • 00:35
    NOS Journaal Laat
    01:00
    Pauw & De Wit
  • 00:20
    Nieuwsuur
    01:00
    Ongehoord Nieuws
  • 00:00
    De slimste mens
    00:45
    Eva