Koehandel Nederlandse gevangenen DDR vrijdag in NTR-serie 'Koude Oorlog'

donderdag 16 december 2021

In de jaren 60 en 70 'verkoopt' de communistische DDR regelmatig politieke gevangenen aan West-Duitsland om aan westerse deviezen te komen. Daarmee is in totaal 3,4 miljard D-Mark gemoeid.

Volgens de Duitse historicus Matthias Judt was dit destijds een lucratieve vorm van mensenhandel.


In de NTR-serie 'Koude Oorlog' vertelt Ben Bot, destijds zaakgelastigde in de DDR, dat ook Nederland betrokken is bij deze handel. Wanneer er sprake is van Nederlandse gevangenen - vaak vastgezet vanwege echte of vermeende hulp aan ontsnappingspogingen van DDR-burgers - onderhandelt Bot rechtstreeks met de centrale bemiddelingspersoon: advocaat Vogel. Bot schetst de procedure: 'Dan zei ik: ‘we willen graag die en die’ en dan zei hij ‘zoveel’ en dan zei ik ’het is een beetje te veel’… Ja, een beetje koehandel, maar over het algemeen was je blij als je iemand eruit kon krijgen.'

Een bedrag rond de 50.000,- gulden voor een gevangene is begin jaren 70 niet ongewoon. Ook de Nederlandse Ineke, die in de DDR is opgepakt omdat ze probeert haar vriend het land uit te smokkelen met een vals paspoort, denkt dat voor haar vrijlating een halve ton is betaald: 'Ik hoorde de advocaat zeggen ‘ik had een ton in de auto’ en we waren met twee mensen.'

Die bedragen worden in veel gevallen opgehoest door de BRD en in D-Mark gestort op de rekening van de DDR. Maar volgens Ben Bot betaalt de Nederlandse overheid in een aantal gevallen ook mee. En het honorarium voor advocaat Vogel wordt in klinkende munt uitbetaald. Bot: 'Vogel wilde altijd zijn deel graag contant, dat kreeg -ie ook…dan schreef -ie wel een bonnetje uit, want ik moest de Nederlandse staat natuurlijk wel duidelijk maken dat het (geld) ontvangen was voor de geleverde dienst.'

'Koude Oorlog: Handjeklap', vrijdag 17 december om 22.15 uur bij de NTR op NPO 2. 'Koude Oorlog' is een 5-delige geschiedenisserie gemaakt door de redactie van 'Andere Tijden' over 'gewone' mannen en vrouwen die in hun leven te maken kregen met het wantrouwen en de spanningen rond het IJzeren Gordijn.


Vind onze artikels makkelijker op Google!
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google

TVvisie Nieuwsbrief
Start je dag goed met iedere ochtend het compleetste tv-nieuws in je mailbox!



TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

logo Play Crime logo

Wanneer Luke Horton een dronken ex-medeleerlinge huiswaarts brengt na een schoolreünie, verdwijnt hij spoorloos. Martin ontdekt dat Luke overdag vaak in een hotel te vinden was. Aanvankelijk wordt er vermoed dat hij een affaire heeft met de vrouw van zijn baas, maar nadien blijkt dat hij ook vaak in homobars vertoeft. De storm rond de Reyes-schietpartij waarin Vivian en Martin betrokken waren, lijkt maar niet te gaan liggen. Wanneer beide agenten mogelijk een leugendetectortest moeten afleggen, besluit Martin aan Jack de waarheid op te biechten.

'Without a Trace', om 22.05 uur op Play Crime.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 18:30
    Blokken
    19:00
    VRT NWS journaal 19u
  • 18:40
    Sporza: FIFA WK Voetbal 2026
    21:10
    Terzake
  • 18:50
    De Hoppers
    19:05
    De Raad van Soekie
  • 18:15
    De kotmadam
    19:00
    VTM Nieuws
  • 18:50
    Blind getrouwd: Australië
    20:30
    Alle Remmen Los!
  • 18:45
    Home Economics
    19:10
    The Simpsons
  • 18:50
    Top 20 Funniest
    20:35
    Get Carter
  • 18:35
    ER
    19:20
    S.W.A.T.
  • 18:45
    Nonkel Jef
    19:15
    De keuken van Sofie
  • 18:50
    De Container Cup
    19:30
    Stukken van mensen
  • 18:15
    Fire Country
    19:00
    The Rookie
  • 18:55
    Storage Wars
    19:45
    Highway Thru Hell
  • 18:45
    Next Level Chef
    19:35
    The Block Australia
  • 18:55
    Killer at the Crime Scene
    19:45
    Snapped
  • 14:00
    Herhalingslus
    20:00
    Z-Nieuws
  • 18:52
    Het perfecte terras
    19:00
    Geen Nieuws - Goed Nieuws
  • 18:55
    Urban Barbecue
    19:15
    Open Vuur
  • 18:10
    Death in Paradise
    19:15
    Father Brown
  • 18:50
    Grey's Anatomy
  • 18:50
    NOS FIFA WK Voetbal 2026
    21:10
    NOS WK Avond
  • 18:30
    EenVandaag
    19:05
    Van boerenkool tot kurkuma
  • 18:45
    Het Klokhuis
    19:00
    NOS Jeugdjournaal