'Het Uur van de Wolf': LEONIE Actrice en spionne

Toch weet regisseur Annette Apon in de documentaire 'LEONIE Actrice en Spionne' met een afwisseling van filmfragmenten en fictieve scènes het leven van deze intrigerende vrouw te verbeelden. Een film over onwaarschijnlijke avonturen, die achteraf toch vaak echt gebeurd zijn gebleken.

Leonie Brandt-Pütz (1901-1978) groeit als mijnwerkersdochter op in het grensgebied met Duitsland en droomt ervan actrice te worden. Eenmaal in Amsterdam lukt het haar een plek te veroveren in de hogere culturele kringen. Daar begint haar carrière als actrice én, in 1936, als spionne. Ze speelt de rol van haar leven als Nederlands dubbelagente, opererend in nazi-Duitsland, tot ze in 1942 wordt gearresteerd. Na haar doodvonnis deporteren de bezetters haar naar Ravensbrück. Ze overleeft het kamp en keert na de bevrijding naar Amsterdam terug.

Intens eenzaam en vervreemd van het Amsterdamse leven stort ze zich op het werk van de opsporingsdienst, waar ze deel uitmaakt van het team dat Duitse oorlogsmisdadigers verhoort. Leonie weet een onontwarbaar web van intriges en mysteries te weven, en speelt hoog spel, waarbij ook een aantal prominente Nederlanders haar vreest om wat ze weet over hun doen en laten tijdens de bezetting. Het gerucht gaat dat ze brisante informatie over prins Bernhard bezit: hij zou Hitler in 1942 aangeboden hebben stadhouder van Nederland te worden. Tot ver na Leonie’s dood is dit een terugkerende thema in de media. Aan de drank geraakt leidt ze de laatste jaren van haar leven een zwervend bestaan.

De film biedt een schat aan oude filmfragmenten met verschillende actrices, die de facetten van Leonie’s leven vormgeven. Rifka Lodeizen vertelt als Leonie over het turbulente leven, afgewisseld met een nagespeeld gesprek tussen haar advocaat Besier (Cas Enklaar) en een onderzoeker van het NIOD (Martijn van der Veen). Leonie heeft veel toneelstukken, romans, autobiografische schetsen, brieven en rapporten geschreven, onder meer over haar werkzaamheden als spionne. Apon heeft ook geput uit de over haar verschenen biografie uit 2003. En steeds keert de vraag terug: wie was Leonie Brandt eigenlijk?

Regisseur Annette Apon (die eerder portretten maakte over sterke onafhankelijke vrouwen als Henriette Roland Holst en Fien de la Mar) is gefascineerd door de kracht en moed van Leonie Brandt. Haar handelen lijkt ingegeven door een diepgevoelde vrijheidsdrang waardoor ze lak had aan conventies. Ze trad de vijand roekeloos tegemoet en bepaalde heel bewust zelf de loop van haar levenspad.

Regie: Annette Apon
Productie: SNG Films – Digna Sinke

'Het Uur van de Wolf: LEONIE Actrice en spionne', zaterdag 27 juni om 23.15 uur bij de NTR op NPO 2.