'Grote Vragen': wat gebeurt er in ons lichaam als we zorgen?

woensdag 14 oktober 2020

Hoogleraar Pedagogiek Peter Bos vraagt zich af welke biologie factoren impact hebben op ons zorggedrag en is daarbij in het bijzonder geïnteresseerd naar de rol van hormonen. Bestaat er zoiets als een 'zorghormoon'.

Biopsychologie was jarenlang een gevoelig onderwerp. Het zou suggereren dat we een speelbal zijn van onze geconditioneerde reflexen. Of zijn we juist op de wereld gezet met instincten en genetisch bepaald gedrag? Zijn onze gedragingen door 'nature' of 'nurture' bepaald. Peter Bos heeft sinds kort een eigen onderzoeksgroep aan de vakgroep Pedagogische wetenschappen van de Universiteit Leiden en zoekt precies antwoord op die vraag. Hij richt zich daarbij specifiek op de vraag waarom wij zorgen.


Zorggedrag komt bij heel veel dieren voor, zeker als er kinderen verzorgd moeten worden. Het is bekend dat hormonen een belangrijke rol spelen bij het opwekken van die zorg. Het bekendste voorbeeld is wel het hormoon Oxiticine, ook wel het 'knuffelhormoon' genoemd.

Bos stelt zich de vraag of zorggedrag een puur biologische component heeft en dat de afwezigheid van zorgzaamheid voor de ander dus wellicht ook een biologische oorsprong heeft. Peter Bos en Rob van Hattum verkennen de wereld van de biopsychologie door op zoek te gaan naar de oorspronkelijke experimenten van Nobelprijswinnaar Nico Tinbergen, die aantoonde dat de zorg van meeuwen voor hun jongen een simpel biologisch signaal is: een tik van het kuiken op een rode vlek op de bek van de ouder zorgt dat de ouder eten geeft.

Ook laten Peter en Rob zien hoe – in het 'still face experiment' – kinderen totaal van de wijs kunnen worden gebracht wanneer niemand op hun gedrag reageert. Bovendien ervaren ze wat een huilende (nep)baby met hen doet. De interesse van Bos in menselijk zorggedrag werd mede opgewekt door de zorg voor zijn eigen gezin met drie kinderen, waarvan een het syndroom van Down heeft. Verder gaat hij met Rob naar de babybeurs, en laat hij zien hoe bepaalde apen soortgelijke zorgreacties en zorgemoties vertonen als de mens. Wat gebeurt er in ons lichaam als we zorgen?

Regie: Stephane Kaas

'Grote Vragen' is (mede) mogelijk gemaakt door de Vereniging van Universiteiten.

'Grote Vragen', donderdag 15 oktober om 22.15 bij de VPRO op NPO 2.


Vind onze artikels makkelijker op Google!
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google

TVvisie Nieuwsbrief
Start je dag goed met iedere ochtend het compleetste tv-nieuws in je mailbox!



TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

'De Zonen van Van As' (foto: VTM - © DPG Media 2020)

Frakke en zijn ploeg moeten met zwaar materiaal door een maïsveld om een beek te saneren, tot onvrede van de eigenaar. Intussen moet het aquarium van Eddy uit het hoofdkantoor. Bambi en Belinda nemen die taak op zich, maar dat blijkt lastiger dan gedacht.

'De zonen van Van As', om 19.55 uur op VTM.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 20:20
    Sporza: FIFA WK Voetbal 2026
    23:15
    VRT NWS laat
  • 20:15
    Black sands
    21:40
    8 Mile
  • 20:15
    VRT NWS journaal met VGT
    20:50
    Geen uitzending
  • 20:25
    Ticket to Paradise
    22:20
    The Mummy
  • 19:00
    World Cup of Darts 2026
    23:00
    Freelancers
  • 20:25
    The Man From Toronto
    22:25
    The Black Phone
  • 19:40
    All New Traffic Cops
    22:30
    The Naked Gun
  • 19:45
    S.W.A.T.
    00:25
    Suits
  • 20:30
    Nonkel Jef
    22:35
    Tegen de Sterren Op
  • 20:25
    Blind Gekocht NL
    21:50
    Blind Gekocht
  • 20:20
    NCIS
    23:00
    Criminal Minds
  • 20:25
    The Revenant
    23:10
    The Meg
  • 19:45
    Chateau Meiland: En Route
    20:35
    The Real Housewives of Amsterdam
  • 20:30
    Hashtag Homicide
    22:15
    A Wife's Nightmare
  • 20:26
    Trends Talk
    21:00
    CEO van mijn leven
  • 20:28
    Publireportage
    21:00
    Play That Song
  • 20:05
    Vanavond bij ons
    21:10
    Meat Timon
  • 20:00
    Silent Witness
    21:00
    Foyle's War
  • 20:00
    Win Win
    22:00
    From
  • 20:05
    NOS WK Avond
    20:50
    NOS FIFA WK Voetbal 2026
  • 20:30
    Over Leven
    21:20
    Kloostergasten
  • 20:25
    Blinded
    22:00
    Holland Zingt Hazes