'Grote Vragen': wat gebeurt er in ons lichaam als we zorgen?

woensdag 14 oktober 2020

Hoogleraar Pedagogiek Peter Bos vraagt zich af welke biologie factoren impact hebben op ons zorggedrag en is daarbij in het bijzonder geïnteresseerd naar de rol van hormonen. Bestaat er zoiets als een 'zorghormoon'.

Biopsychologie was jarenlang een gevoelig onderwerp. Het zou suggereren dat we een speelbal zijn van onze geconditioneerde reflexen. Of zijn we juist op de wereld gezet met instincten en genetisch bepaald gedrag? Zijn onze gedragingen door 'nature' of 'nurture' bepaald. Peter Bos heeft sinds kort een eigen onderzoeksgroep aan de vakgroep Pedagogische wetenschappen van de Universiteit Leiden en zoekt precies antwoord op die vraag. Hij richt zich daarbij specifiek op de vraag waarom wij zorgen.


Zorggedrag komt bij heel veel dieren voor, zeker als er kinderen verzorgd moeten worden. Het is bekend dat hormonen een belangrijke rol spelen bij het opwekken van die zorg. Het bekendste voorbeeld is wel het hormoon Oxiticine, ook wel het 'knuffelhormoon' genoemd.

Bos stelt zich de vraag of zorggedrag een puur biologische component heeft en dat de afwezigheid van zorgzaamheid voor de ander dus wellicht ook een biologische oorsprong heeft. Peter Bos en Rob van Hattum verkennen de wereld van de biopsychologie door op zoek te gaan naar de oorspronkelijke experimenten van Nobelprijswinnaar Nico Tinbergen, die aantoonde dat de zorg van meeuwen voor hun jongen een simpel biologisch signaal is: een tik van het kuiken op een rode vlek op de bek van de ouder zorgt dat de ouder eten geeft.

Ook laten Peter en Rob zien hoe – in het 'still face experiment' – kinderen totaal van de wijs kunnen worden gebracht wanneer niemand op hun gedrag reageert. Bovendien ervaren ze wat een huilende (nep)baby met hen doet. De interesse van Bos in menselijk zorggedrag werd mede opgewekt door de zorg voor zijn eigen gezin met drie kinderen, waarvan een het syndroom van Down heeft. Verder gaat hij met Rob naar de babybeurs, en laat hij zien hoe bepaalde apen soortgelijke zorgreacties en zorgemoties vertonen als de mens. Wat gebeurt er in ons lichaam als we zorgen?

Regie: Stephane Kaas

'Grote Vragen' is (mede) mogelijk gemaakt door de Vereniging van Universiteiten.

'Grote Vragen', donderdag 15 oktober om 22.15 bij de VPRO op NPO 2.


TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

logo vtm3 logo

Charlie ontdekt onder zijn huis een geheim hoofdkwartier dat van een mysterieuze superheld lijkt te zijn. Samen met zijn vrienden gaat hij op onderzoek uit, maar hun avontuur verandert in een nachtmerrie wanneer de plek aangevallen wordt door slechteriken. Om het hoofdkwartier te verdedigen en de wereld te redden, moeten Charlie en zijn vrienden hun krachten bundelen en elk hulpmiddel inzetten dat ze kunnen vinden.

'Secret Headquarters', film uit 2022 met oa. Owen Wilson, om 20.35 uur op VTM 3.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 20:15
    Thuis
    20:40
    Andermans zaken
  • 20:00
    Terzake
    20:35
    Sporza: UEFA Conference League
  • 20:15
    VRT NWS journaal met VGT
    20:55
    Dag & nacht
  • 20:30
    Eenmaal Andermaal
    21:35
    Alloo in de buitenlandse gevangenis
  • 19:40
    Mr. Frank Visser doet uitspraak
    20:35
    Als de brandweer
  • 20:00
    The Big Bang Theory
    20:35
    Secret Headquarters
  • 19:00
    Premier League Darts
    23:00
    Caught on Dashcam
  • 19:55
    Alert: Missing Persons Unit
    20:50
    9-1-1
  • 20:00
    Pa heeft een lief
    20:35
    Amateurs
  • 20:00
    De Tafel van Gert
    21:15
    Celebrity MasterChef Vlaanderen
  • 19:40
    FBI
    20:35
    Watson
  • 18:30
    Wordt aangekondigd
    23:15
    Doom Patrol
  • 19:45
    Chateau Meiland
    20:35
    Bake Off Vlaanderen
  • 20:30
    Killer Couples
    21:25
    World's Most Evil Killers
  • 20:24
    Z-Nieuws
    20:35
    Z-Beurs
  • 20:27
    Mijn tuin
    20:55
    Mar10
  • 20:05
    Meat Timon
    20:40
    Snel, Makkelijk & Lekker
  • 20:05
    Hudson & Rex
    21:00
    Foyle's War
  • 19:45
    NCIS: Los Angeles
    20:35
    Below Deck
  • 20:00
    NOS Journaal 20.00 uur
    20:40
    Dag & nacht
  • 20:30
    Simone en de Roofstaat
    21:15
    Pointer
  • 20:25
    Wortelboer en Van Rossem
    21:20
    NPO Doc: F*ck Drugs