'Grote Vragen': wat gebeurt er in ons lichaam als we zorgen?

woensdag 14 oktober 2020

Hoogleraar Pedagogiek Peter Bos vraagt zich af welke biologie factoren impact hebben op ons zorggedrag en is daarbij in het bijzonder geïnteresseerd naar de rol van hormonen. Bestaat er zoiets als een 'zorghormoon'.

Biopsychologie was jarenlang een gevoelig onderwerp. Het zou suggereren dat we een speelbal zijn van onze geconditioneerde reflexen. Of zijn we juist op de wereld gezet met instincten en genetisch bepaald gedrag? Zijn onze gedragingen door 'nature' of 'nurture' bepaald. Peter Bos heeft sinds kort een eigen onderzoeksgroep aan de vakgroep Pedagogische wetenschappen van de Universiteit Leiden en zoekt precies antwoord op die vraag. Hij richt zich daarbij specifiek op de vraag waarom wij zorgen.


Zorggedrag komt bij heel veel dieren voor, zeker als er kinderen verzorgd moeten worden. Het is bekend dat hormonen een belangrijke rol spelen bij het opwekken van die zorg. Het bekendste voorbeeld is wel het hormoon Oxiticine, ook wel het 'knuffelhormoon' genoemd.

Bos stelt zich de vraag of zorggedrag een puur biologische component heeft en dat de afwezigheid van zorgzaamheid voor de ander dus wellicht ook een biologische oorsprong heeft. Peter Bos en Rob van Hattum verkennen de wereld van de biopsychologie door op zoek te gaan naar de oorspronkelijke experimenten van Nobelprijswinnaar Nico Tinbergen, die aantoonde dat de zorg van meeuwen voor hun jongen een simpel biologisch signaal is: een tik van het kuiken op een rode vlek op de bek van de ouder zorgt dat de ouder eten geeft.

Ook laten Peter en Rob zien hoe – in het 'still face experiment' – kinderen totaal van de wijs kunnen worden gebracht wanneer niemand op hun gedrag reageert. Bovendien ervaren ze wat een huilende (nep)baby met hen doet. De interesse van Bos in menselijk zorggedrag werd mede opgewekt door de zorg voor zijn eigen gezin met drie kinderen, waarvan een het syndroom van Down heeft. Verder gaat hij met Rob naar de babybeurs, en laat hij zien hoe bepaalde apen soortgelijke zorgreacties en zorgemoties vertonen als de mens. Wat gebeurt er in ons lichaam als we zorgen?

Regie: Stephane Kaas

'Grote Vragen' is (mede) mogelijk gemaakt door de Vereniging van Universiteiten.

'Grote Vragen', donderdag 15 oktober om 22.15 bij de VPRO op NPO 2.


TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

'So You Think You Can Dance' (VTM)

De studioshows gaan verder en opnieuw dansen de kandidaten in duo's, vaak in stijlen die niet de hunne zijn. Niet alleen de jury, maar ook honderd dansliefhebbers uit Nederland en Vlaanderen hebben inspraak in wie doorgaat.

'So You Think You Can Dance', om 19.55 uur op VTM.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 10:00
    Erediensten
    11:00
    Lentebeelden
  • 08:00
    Lentebeelden
    12:50
    Sporza: La Vuelta Femenina 2026
  • 10:40
    Timbalo
    10:45
    Uki
  • 09:55
    Geen uitzending
    11:55
    De Branche-Expert
  • 10:30
    Geen uitzending
    12:30
    Achter gesloten deuren
  • 09:55
    Geen uitzending
    12:25
    Law & Order Toronto: Criminal Intent
  • 10:00
    Geen uitzending
    15:20
    Baywatch Hawaii
  • 09:25
    Geen uitzending
    15:40
    Murder in a Small Town
  • 10:00
    Joe
    15:10
    Geen uitzending
  • 10:25
    Zoete Zonde
    10:50
    DIY
  • 09:55
    FBI
    13:10
    Alaska Daily
  • 09:50
    Borderforce USA: The Bridges
    11:40
    Geen uitzending
  • 10:15
    Het Blok
    11:55
    Ware Delicatessen
  • 10:20
    Aurora Teagarden Mysteries: Haunted by Murder
    11:50
    Killer Couples
  • 10:18
    De CFO podcast
    10:53
    Fleet TV
  • 10:33
    Roger
    12:00
    De Vlaamse Top 10
  • 10:30
    Guillaume's Paris
  • 09:55
    The Madame Blanc Mysteries
    11:45
    McDonald and Dodds
  • 10:30
    Cougar Town
    13:40
    NCIS: Los Angeles
  • 10:00
    WNL op Zondag
    11:05
    Ivo op zondag
  • 10:00
    Eucharistieviering
    11:05
    Nederland zingt op zondag
  • 10:30
    Zin in Zappelin
    10:45
    Draak dries en de vliegende dokters