'Grote Vragen': wat gebeurt er in ons lichaam als we zorgen?

woensdag 14 oktober 2020

Hoogleraar Pedagogiek Peter Bos vraagt zich af welke biologie factoren impact hebben op ons zorggedrag en is daarbij in het bijzonder geïnteresseerd naar de rol van hormonen. Bestaat er zoiets als een 'zorghormoon'.

Biopsychologie was jarenlang een gevoelig onderwerp. Het zou suggereren dat we een speelbal zijn van onze geconditioneerde reflexen. Of zijn we juist op de wereld gezet met instincten en genetisch bepaald gedrag? Zijn onze gedragingen door 'nature' of 'nurture' bepaald. Peter Bos heeft sinds kort een eigen onderzoeksgroep aan de vakgroep Pedagogische wetenschappen van de Universiteit Leiden en zoekt precies antwoord op die vraag. Hij richt zich daarbij specifiek op de vraag waarom wij zorgen.


Zorggedrag komt bij heel veel dieren voor, zeker als er kinderen verzorgd moeten worden. Het is bekend dat hormonen een belangrijke rol spelen bij het opwekken van die zorg. Het bekendste voorbeeld is wel het hormoon Oxiticine, ook wel het 'knuffelhormoon' genoemd.

Bos stelt zich de vraag of zorggedrag een puur biologische component heeft en dat de afwezigheid van zorgzaamheid voor de ander dus wellicht ook een biologische oorsprong heeft. Peter Bos en Rob van Hattum verkennen de wereld van de biopsychologie door op zoek te gaan naar de oorspronkelijke experimenten van Nobelprijswinnaar Nico Tinbergen, die aantoonde dat de zorg van meeuwen voor hun jongen een simpel biologisch signaal is: een tik van het kuiken op een rode vlek op de bek van de ouder zorgt dat de ouder eten geeft.

Ook laten Peter en Rob zien hoe – in het 'still face experiment' – kinderen totaal van de wijs kunnen worden gebracht wanneer niemand op hun gedrag reageert. Bovendien ervaren ze wat een huilende (nep)baby met hen doet. De interesse van Bos in menselijk zorggedrag werd mede opgewekt door de zorg voor zijn eigen gezin met drie kinderen, waarvan een het syndroom van Down heeft. Verder gaat hij met Rob naar de babybeurs, en laat hij zien hoe bepaalde apen soortgelijke zorgreacties en zorgemoties vertonen als de mens. Wat gebeurt er in ons lichaam als we zorgen?

Regie: Stephane Kaas

'Grote Vragen' is (mede) mogelijk gemaakt door de Vereniging van Universiteiten.

'Grote Vragen', donderdag 15 oktober om 22.15 bij de VPRO op NPO 2.


Vind onze artikels makkelijker op Google!
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google

TVvisie Nieuwsbrief
Start je dag goed met iedere ochtend het compleetste tv-nieuws in je mailbox!



TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

'Kamp Fly' (VRT 1)

Fly en de anderen schakelen een versnelling hoger. De groep wordt op korte tijd klaargestoomd voor een uitdagende opdracht in de Corsicaanse bergen. De stress, tijdsdruk en verantwoordelijkheid maakt bij iedereen van alles los. Eén iemand vertoont zelfs grote twijfels bij het kamp...

'Kamp Fly', om 20.00 uur op VRT 1.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 07:40
    Zee in zicht
    02:05
    Journaallus
  • 00:30
    Nachtlus
    06:00
    Radio 2: Goeiemorgen morgen
  • 07:35
    Dag Sinterklaas
    05:00
    Geen uitzending
  • 07:40
    K3 Roller Disco club
    00:35
    Gooische Vrouwen
  • 01:45
    Geen uitzending
    00:50
    Mr. Frank Visser Doet Uitspraak
  • 05:30
    Geen uitzending
    06:00
    Qmusic
  • 07:00
    Willy
    00:25
    All New Traffic Cops
  • 06:30
    Nostalgic Christmas
    00:00
    The Case of the Christmas Diamond
  • 06:00
    Joe
    01:00
    Drie mannen onder een dak
  • 05:45
    Geen uitzending
    00:50
    De Tafel van Gert
  • 05:00
    Geen uitzending
    01:30
    New Amsterdam
  • 07:40
    Hawaii Five-0
    01:00
    The Blacklist
  • 07:30
    Property Brothers
    02:05
    Geen uitzending
  • 06:55
    Ms. Murder
    01:45
    Criminal Minds
  • 04:03
    Herhalingslus
    02:00
    Wordt aangekondigd
  • 07:38
    Leven als vakman
    05:55
    Sixties To Six
  • 07:35
    Guillaume's Paris
  • 07:35
    Death in Paradise
    01:40
    Call the Midwife
  • 07:30
    The Resident
    01:10
    NCIS: New Orleans
  • 07:35
    NOS Sport: ISU Wereldbeker Schaatsen
    01:10
    Pauw & De Wit
  • 00:50
    Nieuwsuur
    01:40
    Ongehoord Nieuws
  • 07:35
    Agent Binky
    01:15
    AI Love