'Focus Radio' legt wetenschapsactivisme op de snijtafel

zaterdag 20 juli 2024

De afgelopen jaren klommen wetenschappers op de barricaden. Ze organiseerden woonprotesten, stonden in toga op de A12 en bezetten universiteitsgebouwen uit protest tegen banden met fossiele industrie en met Israëlische universiteiten.

Ze spraken zich uit over het vaccinatiebeleid en mengden zich in debatten over migratie en stikstof.

Voor de meeste wetenschappers is dit geen natuurlijk gedrag. Met hun onderzoek produceren ze nieuwe kennis en de samenleving moet vervolgens bedenken of die nieuwe inzichten veranderingen moeten brengen.

Einstein zei het al: 'Those who have the privilege to know, have the duty to act.' Toch kan 'wetenschapsactivisme' op veel weerstand rekenen. En deelname aan verhitte publieke debatten is voor wetenschappers niet altijd zonder risico’s: voor hun carrière, en soms zelfs hun veiligheid. Wat drijft hen?

Is wetenschapsactivisme een noodzakelijke reactie op onrecht, desinformatie en de politisering van wetenschappelijke kennis? Of ondermijnt het de autoriteit van de wetenschap? Met vier wetenschappers die zich uitspreken over urgente kwesties - van klimaat en ecologie tot mensenrechten en gezondheid - ontleden we het fenomeen wetenschapsactivisme tot op het bot.

Op zondagavond 21 juli gaat Lara Billie Rense in gesprek met:

Efraïm Hart, arts en adviseur medische opleidingen bij het OLVG, is politiek actief voor de ChristenUnie en promoveert op ‘zorgactivisme’ aan de Vrije Universiteit Amsterdam;
Yolande Jansen, universitair hoofddocent Sociale en Politieke Filosofie aan de Universiteit van Amsterdam, betrokken bij Scientist Rebellion en Dutch Scholars for Palestine;

Erik van Sebille, hoogleraar oceanografie en public engagement aan de Universiteit Utrecht, werkt aan een methode om de verantwoordelijken voor plasticvervuiling op te sporen;
en Martijn Duineveld, universitair hoofddocent culturele geografie aan de universiteit van Wageningen, betrokken bij Scientists4Future en mede-oprichter van het onderzoeksplatform Climate Obstruction NL.

'Focus Radio', wetenschapsactivisme op de snijtafel, zondag 21 juli te beluisteren van 22.00 tot 23.00 uur op NPO Radio 1.

Na uitzending is deze verkenning te beluisteren in 'Podcast Focus': https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap.