EOdoc 'Lessons for Luca' is 2Doc IDFA Primeur

De indringende familiesaga vertelt hoe een persoonlijk verhaal van een Cubaanse familie onlosmakelijk verweven is met de grotere geschiedenis van het communistische land.

De Cubaanse boer Ezequiel zit een gevangenisstraf uit van zes jaar. Zijn vergrijp: hij verkocht zijn eigen koe. De Nederlandse filmmaker Salvador Gieling, een aangetrouwde neef van deze Cubaanse boer, kan het maar niet bevatten. En als hij dat zelf al niet kan, hoe zal zijn tweejarige zoontje Luca het dan ooit kunnen begrijpen? Salvador en zijn Cubaanse vrouw Belga besluiten samen met hun zoontje naar het hart van het platteland van Cuba te reizen. In een klein dorpje waarin de tijd lijkt te hebben stilgestaan beginnen ze aan de bijna onmogelijke missie om Luca uit te leggen waar hij vandaan komt en waarom de dingen daar gaan zoals ze gaan.

Vrijheid
Lessons for Luca verweeft de intrigerende geschiedenis van Cuba met de persoonlijke verhalen van Ezequiel en Luca’s moeder Belga, die het land wist te ontvluchten. De EOdoc geeft een ander beeld op het cliché van Cuba dat vaak te zien is. Stukje bij beetje onthult de film hoe de strijd en de problemen van de hoofdpersonen verbonden zijn met de grotere geschiedenis van Cuba, waarbij steeds dezelfde vraag opkomt: Wat betekent vrijheid eigenlijk?

Zaadje van angst
In de indrukwekkende EOdoc ontmoet de kijker meerdere personages in de familie waaronder Ezequiel’s moeder, die vindt dat haar eigen zoon terecht is gestraft, zijn dochter Lili, die het werk op de boerderij heeft moeten overnemen en tegelijkertijd studeert om lerares te worden. Lili legt Luca in een geïmproviseerde les haarfijn uit wat wel en niet mag op een Cubaanse boerderij.

Een ander personage is de innemende tante Nubia die werkt in een crèche. Zelf kent ze geen vrijheid: 'Ik heb niets over mezelf te zeggen, niet op het werk en niet thuis.' Toch probeert ze de kinderen te leren wat vrijheid is. Maar Belga vertelt in een voice-over aan Luca dat het juist datzelfde onderwijs was dat haar heeft opgevoed met angst: 'Ze hebben het zaadje van angst in mij geplant.'

Met elk gesprek dat Salvador en Belga voeren, wordt duidelijker hoe gecompliceerd de situatie in Cuba is voor een familie waarin iedereen wel iets heeft verloren en iedereen een eigen manier heeft gevonden om zich te verhouden tot het Cubaanse regime.

Familieportret
'Lessons for Luca' is een liefdevol familieportret, omlijst door de meeslepende muziek van cellist Ernst Reijseger, wiens melancholische melodieën worden afgewisseld met speelse momenten die de typisch Cubaanse levenslust benadrukken. Intieme gesprekken worden gecombineerd met archiefmateriaal van Fidel Castro en verstilde beelden van het prachtige Cubaanse platteland. Als rode lijn loopt Luca onbevangen door de wereld waar ook hij zijn wortels heeft en waar hij zich later tot zal moeten verhouden.

'EOdoc: Lessons for Luca', dinsdag 23 november om 22.40 uur bij de EO op NPO 2.