'Appels en sinaasappels, de aantrekkingskracht van de Israëlische kibboets' bij de EO

zaterdag 19 maart 2022

Idealistische en opstandige jongeren van over de hele wereld kwamen vanaf de jaren zeventig naar Israël om voor korte of langere tijd te wonen en te werken in een kibboets. De populaire Israëlische leefgemeenschappen waren op socialistische leest geschoeid.

Het documentaire tweeluik 'Appels en sinaasappels, de aantrekkingskracht van de Israëlische kibboets', laat zien hoe de vrijwilligers daar hun 'coming of age' beleefden. In het tweeluik zijn naast toenmalige vrijwilligers uit o.a. Zweden, Denemarken en Engeland, ook twee Nederlanders te zien die hun herinnering aan hun collectieve bestaan delen.

De idealistische en rebelse generatie in de jaren zestig bleek zeer gecharmeerd van de oude socialistische ideologie zoals die tot leven kwam in de Israëlische kibboets. De Zesdaagse Oorlog van 1967 leidde tot een golf van steun voor Israël en voor de kibboetsbeweging die werd beschouwd als het socialistische wonder. Toen reisbureaus wereldwijd speciale kibboetsreizen gingen verkopen, werd duidelijk dat vrijwilligerswerk ook een winstgevende zaak kon zijn. En die sober levende kibboetsniks kregen te maken met allerlei onbekende aangelegenheden: drugs, alcohol en huwelijken met niet-joodse buitenlanders.

Imago
De werkloosheid in heel Europa zorgde in de jaren tachtig voor een gestaag aantal vrijwilligers, maar inmiddels leidt de kibboets een marginaal bestaan en lijkt vrijwilligerswerk onder westerse jongeren niet meer erg populair te zijn. Tenslotte heeft het imago van Israël de afgelopen jaren een deuk opgelopen.

Anne-Marie Hazersloot
De in Doetinchem geboren Anne-Marie was een van de tienduizenden vrijwilligers die eind jaren zeventig enige tijd in een Israëlische kibboets werkte. Ze zegt hierover: 'Mijn kibboetstijd in 'Ein HaHoresh' was een hele gelukkige periode in mijn jonge leven.' Samen met leeftijdsgenoten uit alle delen van de wereld plukte ze sinaasappels, werkte ze in de wasserij, molk de koeien , raapte eieren en paste op de kinderen van de kibboetsniks. Jongeren als Anne-Marie ruilden hun vaak luxueuze westerse bestaan tijdelijk in voor een collectief leven in de oervorm van de Israëlische maatschappij.

'Appels en sinaasappels, de aantrekkingskracht van de Israëlische kibboets' is een documentaire tweeluik van de Joodse programmering van de EO.

'Appels en sinaasappels, de aantrekkingskracht van de Israëlische kibboets', zondag 20 en 27 maart om 15.25 uur bij de EO op NPO 2.