'Andere Tijden' over de Palestijnen van de Vlaardingse margarinefabriek Romi

zondag 10 november 2024

De oorlog in Gaza blijft het dagelijkse nieuws beheersen. Voor 'Andere Tijden' reden om in een uniek stukje Palestijnse geschiedenis in Nederland te duiken.

Een groep van vijftig gastarbeiders komt in 1963 naar Vlaardingen om er tijdelijk te gaan werken in de margarinefabriek Romi. Ze zijn allemaal afkomstig uit Nablus, op de Westelijke Jordaanoever. Wanneer in 1967 de Zesdaagse Oorlog uitbreekt en hun land bezet wordt door Israël, kunnen ze niet meer terug naar huis. Noodgedwongen halen de werknemers hun gezinnen over naar Nederland. Zo ontstaat er een Palestijnse gemeenschap in de haringstad aan de Nieuwe Maas.


In een lange aflevering van  het NTR-geschiedenisprogramma 'Andere Tijden' (45 min), maandag 11 november om 22.20 uur te zien op NPO 2, kijken tweede generatie Palestijnen terug op hun jeugd in Vlaardingen. Hoe was het om als Palestijn in Nederland op te groeien? De kinderen gaan naar school in Vlaardingen, spelen bij Hollandse vriendjes en kijken naar Q & Q en Toppop. In de klas merken ze dat Nederland volledig achter Israël staat.

Terrorist
'Op school noemden ze me lacherig een terrorist. Maar ja, dat is geen big deal', vertelt Arjan El Fassed. 'Op school werd ik PLO genoemd', vertelt Finan Ghazal. 'En dat was dan door de leraar.' Maar als ze thuiskomen, zitten hun ouders gestrest aan de radioknoppen te draaien om via wereldzenders te kunnen horen wat er in hun vaderland gebeurt.

Vakantie tussen checkpoints en prikkeldraad
De kinderen groeien op in twee werelden. Als het even kan, bezoeken ze in de zomervakanties hun familie op de Westoever, een hele onderneming tussen checkpoints en prikkeldraad. Daar ervaren ze aan den lijve de gevolgen van de Israëlische bezetting. 'Mijn klasgenoten gingen kamperen in Frankrijk, dat vonden ze heel avontuurlijk. Nou, mij krijg je niet zo gek', vertelt Maha de Kok die, voordat ze naar Nederland kwam, opgroeide in een Palestijns vluchtelingenkamp.

Steen door de ruit
Een aantal Vlaardingse gemeenteraadsleden reist in 1988 af naar de Westelijke Jordaanoever. Ze willen met eigen ogen zien waar hun Palestijnse stadgenoten mee te maken hebben. Ze vallen met hun neus in de boter, want op dat moment is de Intifada, de Palestijnse volksopstand tegen de Israëlische bezetting, volop gaande. SP-raadslid Remi Poppe is een van hen. Met een cassetterecorder neemt hij zijn ervaringen tijdens die reis op. Van ziekenhuisbezoeken aan gewonde Palestijnse kinderen tot aan demonstraties die uit de hand lopen. Ook als er een steen door de ruit van hun bus vliegt en iedereen op de grond duikt, zet Poppe zijn recorder aan. In de uitzending hoort hij de opnames voor het eerst weer terug.

Intifada
In datzelfde jaar doet de jonge Vlaardinger Kefah Allush voor de VPRO-radio verslag van de Intifada. Hij bezoekt de Westelijke Jordaanoever en zijn familie in Nablus. 'Het was hartstikke heftig. In die reportage hoor je aan mijn ademhaling en hoe ik praat hoe gespannen de sfeer was.' Nu, ruim dertig jaar later, is het zijn generatie die, net als hun ouders toen, machteloos en gefrustreerd het nieuws uit Palestina volgt. Allush, nu televisiepresentator: 'Ik zou zo weer een vergelijkbare reportage kunnen maken; er is eigenlijk niks veranderd.'

Sloop
Op dit moment wordt de Romi-fabriek aan de haven in Vlaardingen gesloopt. Daarmee verdwijnt niet alleen een deel industrieel erfgoed, maar ook een stuk Palestijnse geschiedenis in Nederland.

Samenstelling en regie: Tom Kleijn
Redactie en research: Doris Janssen en Hasan Evrengün

'Andere Tijden Special: De Palestijnen van de margarinefabriek', maandag 11 november om 22.20 uur bij de NTR op NPO 2.


Vind onze artikels makkelijker op Google!
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google

TVvisie Nieuwsbrief
Start je dag goed met iedere ochtend het compleetste tv-nieuws in je mailbox!



TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

logo vtm logo

In de Antwerpse Begijnenstraat wordt de ernst van de overbevolkingsproblematiek duidelijk wanneer minister Verlinden op bezoek komt. Directeur Jo houdt in Sint-Gillis tuchtgesprekken met twee gedetineerden die met elkaar op de vuist gingen.

'Gevangenisdirecteurs', om 21.50 uur op VTM.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 01:30
    Journaallus
    06:00
    Mr. Magoo
  • 00:20
    Nachtlus
    06:00
    Radio 2: Goeiemorgen morgen
  • 22:10
    Geen uitzending
    06:00
    Tik Tak
  • 03:05
    Geen uitzending
    00:45
    Gooische Vrouwen
  • 01:50
    Geen uitzending
    01:00
    Mr. Frank Visser Doet Uitspraak
  • 01:20
    Geen uitzending
    00:20
    Anoniem
  • 01:40
    Geen uitzending
    00:20
    Police Interceptors
  • 01:15
    JOE XMAS
    05:50
    A Timeless Christmas
  • 03:05
    Geen uitzending
    01:00
    Binnenstebuiten
  • 05:00
    Geen uitzending
    01:00
    De Tafel van Tine
  • 05:00
    Geen uitzending
    01:35
    New Amsterdam
  • 05:00
    Geen uitzending
    02:10
    See No Evil
  • 05:00
    Geen uitzending
    01:55
    A Place in the Sun
  • 05:00
    Geen uitzending
    01:50
    Criminal Minds
  • 04:02
    Herhalingslus
    02:00
    Wordt aangekondigd
  • 05:25
    Bouwjournaal
    05:55
    Sixties To Six
  • 04:50
    De Chalet, Hollandse Maatjes
    01:05
    De feesttafel - De feesttafel van Peppe Giacomazza
  • 05:10
    Father Brown
    01:40
    Shakespeare and Hathaway: Private Investigators
  • 05:30
    Wat eten we vandaag?
    01:05
    NCIS: New Orleans
  • 02:55
    NOS Journaal
    01:20
    Pauw & De Wit
  • 03:00
    Nieuwsuur
    01:05
    De Nachtzoen
  • 02:40
    NOS Studio Sport
    01:25
    De Uitsmijters