'20 jaar DOCS': Vincent Bijlo kiest vijf bijzondere documentaires uit het achief

'DOCS' vroeg hem vijf documentaires uit te zoeken en te vertellen waarom juist deze verhalen hem zijn bijgebleven. De eerste parel uit het archief is: Gestremd. Vanaf 3 april in 'DOCS'. Te vinden op nporadio1.nl/podcasts/DOCS en alle podcastplatforms.

'Gestremd', Winterswijk - Zuphen
Bij het naderen van een overweg ziet Machinist René Scholten opeens blauwe zwaailichten. Een ambulance komt hard aanrijden en probeert nog voor de trein over te steken. René kan niet meer remmen, en ramt de achterkant van de ambulance... Vier jaar later grijpt het incident hem nog steeds aan. Een documentaire van Jorrit Brenninkmeijer.

'De dichter, de liefde en de dood' (2010) te horen vanaf 6 april
Dichter Pieter Boskma was 35 jaar samen met zijn geliefde Monique Orth toen ze overleed aan borstkanker en hij ontroostbaar achterbleef. Twee weken na haar dood, tijdens een wandeling door de duinen verscheen het eerste gedicht: ‘Ben jij het liefste?’. Honderden gedichten volgden. In de documentaire volgt Moniques jeugdvriendin en programmamaker Margot de Nooijer Pieters rouwproces.

Vincent Bijlo: 'Dit is een prachtige compositie over een man die ontzettend zoekende is na de dood van zijn vrouw. We worden deelgenoot van het afgrijselijke verdriet en hoe hij dat omzet in poëzie. Een prachtig, gecomponeerd portret.'

'De Bloemendal tapes' (2014)
te horen vanaf 13 april

Philip Bloemendal (1918-1999) was 40 jaar lang dé stem van het Polygoonjournaal. Zo bekend als zijn geluid is, zo onbekend is zijn leven. Een joodse jongen uit de textiel die door onder te duiken de oorlog overleefde, maar bijna zijn hele familie kwijtraakte. Begin jaren 80 vertelde Bloemendal, met een microfoon om zijn hals, aan zijn zoon Robert zijn levensverhaal. Al die jaren hebben negen cassettebandjes in een kast gelegen. Programmama Erik Willems kreeg de bandjes van Robert en maakte een indringend portret van Philip Bloemendal

'De hondenerfenis' (2019) te horen vanaf 20 april
Zestiger Kees is vanaf zijn kindertijd bang van honden. Wanneer zijn vrouw Marjolijn in 1998 hoort dat zij ongeneeslijk ziek is, bedenken ze wat ze nog graag zouden willen doen. Marjolijn wil graag een hond. Er komt een labrador-pup, waarmee Kees op pup-cursus gaat. Marjolijn wordt vanachter de computer actief in een opvang-organisatie voor honden uit Griekenland en Spanje en hun huis wordt steeds voller. Kees laat de dieren uit in het Amsterdamse bos, soms wel vijf tegelijk. Hij draait het om: hij laat niet de honden uit, maar de honden mogen met hem mee naar het bos...

'De geniale chaos van Boy Edgar' (2012) te horen vanaf 27 april
Orkestleider, arrangeur en componist Boy Edgar (1915-1980) zet in de jaren zestig met Boy’s Big Band de Nederlandse jazz op de kaart. Hij werkt met internationale sterren als Nina Simone, Ben Webster en Max Roach. Vriend en vijand typeren hem als geniaal én chaotisch. De belangrijkste Nederlandse jazzprijs is naar hem vernoemd: de VPRO/Boy Edgar Prijs. Maar wie weet nog wie Boy Edgar was? Radiomaker Frank Jochemsen en jazzjournalist Marie-Claire Melzer zijn gefascineerd geraakt door de man en zijn muziek en besluiten een radioportret over hem te maken.Tijdens hun research vinden ze op een zolder een doos met ruwe geluidsopnamen van de legendarische radiomaker Bob Uschi (1911-1995). Uschi heeft Boy Edgar in de late jaren zeventig gevolgd voor een portret dat hij om onbekende redenen nooit heeft afgemaakt. De tapes zijn een fantastische vondst. Het unieke materiaal wordt de basis van deze documentaire.

'DOCS', een samenwerking VPRO en NTR, begon 20 jaar geleden als een wekelijkse radio-uitzending en is sindsdien drie keer van naam veranderd: 'Radio Atelier' werd 'Holland Doc Radio' en toen 'Radio Doc'. Sinds 1 januari 2021 zijn de documentaires te beluisteren als podcast-only programma.