Woensdag in 'Sabena' op Canvas: Turbulentie

dinsdag 9 november 2021

In de jaren '60 is Sabena tot volwassenheid gekomen. Expo '58 heeft België en haar luchtvaartmaatschappij op de wereldkaart gezet en onder de bevolking heerst een blind geloof in vooruitgang en technologie.

'Het is onmogelijk om een loopbaan van 40 jaar te doorlopen zonder noodsituatie mee te maken.' - Piloot Simon Diasolua

Nieuwe thuishaven en nieuwe vliegtuigen
Sabena krijgt in het jaar van de expo een gloednieuwe thuishaven in Zaventem en bestelt als eerste Europese maatschappij vliegtuigen met straalmotoren. Piloten vertellen welke invloed de komst van de jet had op het leven in de cockpit. De eerste Boeing 707 wordt ingezet op de vluchten richting Congo. De voormalige kolonie is op dat moment – mede dankzij het uitgebreide binnenlandse netwerk - nog steeds het grote wingewest van Sabena. Piloot Willy Fahy getuigt over de vliegomstandigheden ter plaatse.

Out of Africa
Sabena zorgt in de voormalige kolonie voor werkgelegenheid, maar de Congolese bevolking wordt wel beperkt in hun mogelijkheden. Simon Diasolua herinnert zich hoe hij er als Congolese jongen van droomde om piloot te worden. 'Maar ze zeiden me vlakaf dat het geen beroep was voor Congolezen. Maar beroep voor Congolezen of niet, ik wist dat ik later piloot zou worden.' Het verhaal van Simon Diasolua is er één van doorzetten. En blijven dromen.

Door de Congolese onafhankelijkheid in 1960 staat Sabena voor de grootste humanitaire actie in haar geschiedenis. Op 18 dagen tijd evacueert het 35.000 landgenoten. Het personeel getuigt in deze aflevering over de chaos. Over hoe vliegtuigen werden overladen met passagiers in paniek. En over de heldhaftige rol van het Sabena-personeel in de hele operatie.

Rampvluchten
Nauwelijks een jaar later crasht Sabena-vlucht 548 in Berg bij Kampenhout. Ooggetuige Laura Tobback beschrijft het drama dat zich die dag afspeelde. Maar het ongeluk maakt vooral veel indruk op het personeel. Boordmechanieker Jean Tordeurs: 'We waren natuurlijk allemaal erg aangedaan door dat ongeluk. We vroegen ons af wat er was misgegaan.' Andere getuigen vertellen over het moment dat het ook op hun vlucht slechter had kunnen aflopen. Want zoals getuige Simon Diasolua het verwoordt: 'Het is onmogelijk om een loopbaan van 40 jaar te doorlopen zonder noodsituatie mee te maken.'

In de jaren ’60 wordt de cargo-afdeling steeds belangrijker. 'Alles ging in die tijd met Sabena de lucht in', vertelt loadmaster Freddy Vanhuysse. 'Maar we zagen niet altijd wat er in de kisten zat.' Deze aflevering belicht een duister wapentransport op 13 juli 1968. Die dag verongelukt Sabena-vlucht SN712 kort voor de landing in Lagos. De ware toedracht blijkt een verdwenen bladzijde in de Sabena-geschiedenis te zijn.

'Sabena: Turbulentie', woensdag 10 november om 21.20 uur op Canvas en VRT NU.