Laatste aflevering van 'Kinderen van de Migratie': het grote migratie-experiment

maandag 4 oktober 2021

Zes migratie-experts vertellen hoe ons land het grote experiment van de arbeidsmigratie heeft aangepakt. Ze nemen daarbij geen blad voor de mond.

De massale arbeidsmigratie in de decennia na de Tweede Wereldoorlog is wellicht het grootste sociale experiment dat ons land ooit heeft ondernomen. Niemand van de honderdduizenden migranten en de miljoenen Belgen die er gewild of ongewild aan deelnamen, is er onveranderd uitgekomen. Hoe hebben wij dat experiment als samenleving aangepakt? Had het anders gekund?


Op die vraag zoeken zes experts een antwoord in de laatste aflevering van Kinderen van de migratie. Het zijn Orhan Agirdag (socioloog en hoofddocent Pedagogische Wetenschappen aan de  KULeuven), Frank Caestecker (historicus en hoofddocent Algemene Economie UGent), Naima Charkaoui (politicologe en oud-voorzitter Minderhedenforum), Tina De Gendt (historica In residence stad Gent en auteur van 'Turkije aan de Leie'), Anne Morelli (historica ULB) en Tom Naegels (journalist en auteur van 'Nieuw België. Een migratiegeschiedenis').

Deze zes nemen geen blad voor de mond. Want zeker de eerste jaren  gingen de overheid en de bedrijven volgens hen te werk met een ongezien cynisme. 'Het heeft mij gechoqueerd hoe men die gastarbeiders louter beschouwde als lichamen die men aan de slag moest krijgen. En als ze niet presteerden, dan werden ze weggeworpen', zegt Frank Caestecker. 'Zelfs mensen die ziek werden door het zware werk in de mijnen, mensen die betaald hadden voor hun sociale zekerheid, werden gearresteerd door de rijkswacht, opgesloten in het Klein Kasteeltje en terug naar hun herkomstland gestuurd.'

De Belgen wilden ook alleen maar brave arbeiders die zich niet syndiceerden, niet protesteerden, en deden wat hun gezegd werd. Anne Morelli: 'Algerijnen waren niet welkom want te veel Algerijnen hadden al in Frankrijk gewerkt en hadden daar de vakbonden leren kennen. Marokkanen, dat was beter, ook omdat die religieus waren. Want wie bij de moskee zat, die zat niet bij de vakbond.'

Zelfs een gebrek aan taalkennis was een voordeel, vonden de Belgische werkgevers: 'Mensen die geen Nederlands of Frans konden waren populair in de textielsector, want die spraken niet tegen, en die konden niet op zoek gaan naar ander werk', zegt Tina De Gendt.

De experts doorprikken ook talrijke mythes die doorheen de jaren gegroeid zijn over de migratie. Zo waren het de overheden en bedrijven zelf die al het mogelijke deden om de gezinnen van de gastarbeiders naar hier te krijgen. Daar waren veel redenen voor. Huisvaders zouden minder snel van job veranderen en minder voor problemen zorgen. Hun jonge kinderen konden vanaf hun veertiende zelf in de fabriek komen werken, en het geld dat ze verdienden zouden ze in België uitgeven in plaats van het naar hun familie te sturen. 'En tenslotte was er de veroudering van de bevolking, vooral in Wallonië', zegt Anne Morelli. 'Dus zocht men jonge koppels die veel kinderen zouden maken.'

Hoe meer inspanningen de Belgen deden om migranten naar hier te krijgen, des te minder moeite deed men om ze te integreren. Tom Naegels: 'Er werd vaak over gesproken, er werden diensten voor opgericht, maar die hadden veel te weinig personeel.'

Integratie werd ook meestal gezien als assimilatie. 'In het onderwijs wordt de thuistaal nog vaak verboden', zegt Naima Charkaoui. 'Zo vertel je kinderen dat hun eigen taal iets slechts is. Of neem het hoofddoekenverbod voor leerkrachten. Onder andere daardoor zijn er nauwelijks vrouwelijke leerkrachten met een migratieachtergrond. Dan krijg je het gekleurde meisje van vijf dat later graag juf wil worden maar denkt dat ze dan wel eerst wit moeten worden.'

De basis van het probleem, zegt socioloog Orhan Agirdag, is de Belgische kijk op etnische identiteit. 'In de Verenigde Staten kan je zonder probleem een black American, een Asian American… zijn. Voor ons is zo’n gedeelde identiteit taboe. Maar die identiteiten zijn essentieel om tot emancipatie te komen. De strijd van de holebi’s, om vrouwenrechten, van de arbeidsbeweging, van de Vlaamse beweging, dat was geen identiteitsloze emancipatiestrijd. Die waren allemaal gebaseerd op een specifieke invulling van de eigen identiteit als holebi, als vrouw, als arbeider, als Vlaming.'

'Kinderen van de Migratie', dinsdag 5 oktober om 21.20 uur op Canvas.



Vind onze artikels makkelijker op Google!
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google

TVvisie Nieuwsbrief
Start je dag goed met iedere ochtend het compleetste tv-nieuws in je mailbox!



TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

logo Play logo

Nu Perkamentus dood is, heeft Harry zijn grootste beschermer verloren, terwijl Voldemort steeds sterker wordt en heel Groot-Brittannië in zijn greep heeft. Voor Harry, Hermelien en Ron zit er niets anders op dan zich schuil te houden in de verste uithoek van de Dreuzelwereld. Daar begint het trio aan een levensgevaarlijke missie: het terugvinden van de Gruzielementen, de voorwerpen die Voldemorts onsterfelijkheid garanderen en die ze moeten vernietigen.

'Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1', film uit 2010 met oa. Daniel Radcliffe, om 20.00 uur op Play.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 20:55
    De goldies
    21:30
    Michael Van Peel: ' Welcome to the Rebellion'
  • 20:45
    Wisting
    21:30
    Shutterspeed
  • 20:50
    Geen uitzending
    06:00
    Tik Tak
  • 20:35
    Expeditie Robinson
    22:00
    Geldwolven
  • 20:00
    Darts
    23:05
    Terminator Genisys
  • 20:30
    Jack Reacher: Never Go Back
    22:40
    American Pie: The Wedding
  • 20:30
    Police Interceptors
    22:30
    From Dusk Till Dawn
  • 20:35
    Christmas on Honeysuckle Lane
    22:15
    USS Christmas
  • 20:30
    Slisse & Cesar
    21:05
    Nonkel Jef
  • 20:00
    Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1
    22:25
    Daan & Jani
  • 20:20
    NCIS
    23:05
    Criminal Minds
  • 20:35
    Platoon
    22:50
    The Devil's Advocate
  • 20:35
    Naked Attraction
    00:35
    De Moeite Waard?!
  • 20:30
    Billionaire Boys Club
    22:30
    The Murdaugh Murders
  • 21:00
    CEO van mijn leven
    21:07
    Trends Impact Awards
  • 20:54
    Hobbyklus
    22:00
    Classics 55
  • 20:40
    De Chalet, Hollandse Maatjes
    21:30
    Becoming Meewis
  • 21:00
    Luther
    22:05
    Ms. X
  • 20:55
    The Resident
    05:00
    First Dates Australia
  • 20:30
    The Connection
    21:30
    Even tot hier
  • 20:30
    Hollands Glorie
    21:20
    De Geknipte Gast
  • 20:35
    Vigil
    22:35
    Zembla Special: De neonazi-files