'Factcheckers': illegale alcohol, vieze huishoudapparaten en rijk worden als straatartiest

In de tweede aflevering van het nieuwe seizoen onderzoeken Britt, Jan en Thomas hoe gemakkelijk minderjarigen illegaal alcohol kunnen kopen. Ze voeren undercover een test uit met de hulp van zes jongeren en trekken naar supermarkten en nachtwinkels.

Thomas en Britt halen de slijpschijf boven om te checken of de binnenkant van staafmixers echt een broeihaard van bacteriën is, zoals wordt beweerd.

En Jan wil te weten komen of je als straatartiest echt zo makkelijk geld kan verdienen als op internet wel wordt beweerd. Hij zet een clownsneus op en trekt de straat op, samen met pianist Thomas en levend standbeeld Britt.

Kunnen minderjarigen makkelijk alcohol kopen?
Omdat alcohol nefast is voor de geestelijke en lichamelijke ontwikkeling van jongeren, is het sinds 2009 verboden om alcohol te verkopen aan al wie jonger is dan 16 jaar. Voor sterke drank, zoals whisky, gin of wodka, geldt het verbod zelfs tot 18 jaar.

Toch bleek in 2018 uit verschillende controles dat minderjarige jongeren nog altijd probleemloos alcohol konden kopen. Omdat daar uitvoerig over werd bericht in de kranten, zou je verwachten dat de winkeliers strenger zijn gaan toekijken op de verkoop van bier, wijn of sterke drank. Maar klopt die veronderstelling ook? Hoe moeilijk of makkelijk is het vandaag voor minderjarigen om alcohol te kopen?

Britt, Jan en Thomas nemen de proef op de som en schakelen de hulp in van zes tieners, jonger dan 16 jaar. Voorzien van een verborgen camera proberen zij aan de kassa en via de selfscan in supermarkten en in nachtwinkels alcohol te kopen. 

'We hebben al wel vaker undercover onderzoek gedaan bij 'Factcheckers'. Maar dit was wel de eerste keer dat we daarvoor ook jongeren hebben ingeschakeld. Natuurlijk lag de volledige verantwoordelijkheid van dit onderzoek bij ons, maar toch moesten we ook heel erg vertrouwen op die zes tieners. En ik moet zeggen: die hebben dat ongelooflijk goed gedaan. Ik was zwaar onder de indruk… en niet alleen van hun prestatie trouwens', vertelt Britt Van Marsenille.

Wat is die smurrie die uit mijn staafmixer komt?
Je hebt het misschien zelf ook al eens gemerkt als je aan het koken bent: soms druipt er een bruin goedje uit een staafmixer die je al jaren gebruikt. Thomas zoekt in deze reportage uit waar die smurrie vandaan kan komen, wat erin zit en of het ook gevaarlijk kan zijn als zo’n bruine smurrie in je eten belandt. Hij haalt voor dit onderzoek de slijpschijf boven en legt de binnenkant van een aantal gebruikte staafmixers open. 

'We hebben op het einde van het vorige seizoen een oproep gelanceerd bij onze kijkers om te weten te komen welke onderwerpen zij graag hadden wilden laten factchecken. Voor één van de reacties die we daarop hebben gekregen, heeft Britt samen met mij een hele stapel staafmixers open geslepen. En ik moet zeggen: ik ben zelf toch geschrokken van wat je daar allemaal aantreft', aldus Thomas Vanderveken

Kan je rijk worden als straatartiest?
Iedereen kent ze wel: muzikanten, levende standbeelden en acrobaten die op een zomers plein of een drukke winkelstraat het beste van zichzelf geven in de hoop een centje te kunnen bijverdienen. En met dat spreekwoordelijke centje valt het misschien nog wel goed mee. Zo beweerde een Nederlandse straatartiest op amper drie weken tijd 2.500 euro bij elkaar te hebben gespeeld. Dat lijkt gemakkelijk verdiend.

Zo denkt Jan er ook over en daarom trekt hij als clown de straat op. Hij overtuigt Thomas en Britt om hem te helpen bij zijn onderzoek. De drie factcheckers proberen onafhankelijk van elkaar zoveel mogelijk geld te verzamelen met hun straatact. Thomas wordt voor één dag straatpianist en Britt tovert zich om tot levend standbeeld.

'Mijn respect voor straatartiesten is met deze factcheck alleen maar groter geworden. Ik heb zelf ondervonden hoe moeilijk het soms kan zijn om een perfecte act te brengen, voldoende publiek te lokken en er ondertussen ook nog eens voor te zorgen dat de mensen geld geven', stelt Jan Van Looveren.

'Factcheckers', dinsdag 11 januari om 20.35 uur op Eén.