Dinsdag in 'Kinderen van de Holocaust': Geluk aan een zijden draad

maandag 4 mei 2020

Vanuit de Mechelse Dossinkazerne worden duizenden Joden naar Auschwitz-Birkenau gedeporteerd. Veel Joodse gezinnen beslissen om onder te duiken. Joodse kinderen worden bij niet-Joodse gezinnen gestald voor de duur van de oorlog.

Wat volgt, is een leven van leugens en angst. Nazi’s en collaborateurs zoeken verwoed naar ondergedoken Joden. Voor wie ontdekt wordt, dreigt de hel van de deportatie.

Zomer 1942. Duitsers en Belgische collaborateurs voeren grootschalige razzia’s uit in Antwerpen. Doel is om zoveel mogelijk Joden op te pakken en naar Auschwitz-Birkenau te deporteren. Wie pech heeft en wordt opgepakt, belandt in Kazerne Dossin, de Mechelse wachtkamer van de dood. Elke keer er ongeveer duizend Joden in Dossin zijn verzameld, vertrekt er een trein naar het Oosten. De leefomstandigheden in het verzamelkamp zijn abominabel, de herinneringen van zij die er zelf hebben gezeten vlijmscherp. Wie Dossin vanbinnen heeft gezien, vergeet het nooit.

Veel Joden wachten niet tot de Duitsers voor hun deur staan, en beslissen om onder te duiken. Voor hen volgt een jarenlange zwerftocht langs verschillende onderduikadressen. Ze leven voortdurend in angst om ontdekt of verklikt te worden. Ouders worden van hun kinderen gescheiden, zonder dat ze weten waar hun kroost naartoe wordt gebracht. Ook driekwart eeuw later zorgt dat nog voor pijnlijke littekens op hun ziel.

Sommige kinderen belanden in een weeshuis, sommigen bij een katholiek gezin, anderen in een klooster. De meesten veranderen ook geregeld van onderduikadres. Maar het leven als ondergedoken kind zorgt ook voor een zekere verrijking. Sommige Joodse kinderen werden zo goed opgevangen door hun pleeggezin, dat ze deel van de familie waren. Die banden worden door velen tot op de dag van vandaag aangehaald…

Eens gesetteld, slagen vele ondergedoken Joden er in een nieuwe omgeving en met een valse identiteit in om uit het vizier van de Duitsers te blijven. Maar het gevaar loert altijd om de hoek, tot op de laatste dag van de oorlog…

Met getuigenissen van Eva Fastag, Norbert Vos, David Teszler, Shaul Harel, Anna Erlich Liebermann, David Wagman, Malka Koretzki, Regina Sluszny, Paul Sobol en Betsy Sobol.

'Kinderen van de Holocaust', dinsdag 5 mei om 21.25 uur op Canvas.