De vloedgolf van N-VA maandag in 'Wissel van de Macht'

zondag 8 december 2019

In de tweede reeks van 'Wissel van de Macht' op Canvas reconstrueert Marc Van de Looverbosch opnieuw een aantal ingrijpende politieke evoluties van de afgelopen 20 jaar.

Deze aflevering vertelt het verhaal van N-VA, in het begin van de eeuw een partijtje waar niemand een sikkepit om geeft. Om te overleven zoekt ze aansluiting bij CD&V om daarna op eigen kracht als een vloedgolf het land te overspoelen. Met een voorzitter die uitgroeide van nobele onbekende tot de populairste politicus van Vlaanderen.

Na het einde van de Volksunie richt Geert Bourgeois in 2001 de N-VA op. Bij de federale verkiezingen van 2003 is hij de enige verkozene voor zijn partij en daarop besluit de N-VA kartel te vormen met CD&V. Na een glansrijke overwinning bij de Vlaamse verkiezingen in 2004 belandt het kartel in de Vlaamse regering. Bart De Wever wordt de nieuwe N-VA-voorzitter. Zijn partij legt harde communautaire eisen op tafel die geregeld tot een crisis leiden. De eerste wrijvingen in het kartel worden voelbaar bij de mislukte overstap van Jean-Marie Dedecker naar N-VA. Bij de federale verkiezingen van 2007 boekt het kartel een eclatante overwinning maar wanneer Leterme communautair niets binnenhaalt, zegt N-VA het vertrouwen in het kartel op en staan ze er alleen voor.

Bij de Vlaamse verkiezingen in 2009 realiseert de N-VA de eerste doorbraak op eigen houtje en de partij krijgt opnieuw een plaats in de Vlaamse regering. De eerste gele vloedgolf volgt een jaar later: met 27,8% is N-VA bij de federale verkiezingen van 2010 de grootste partij van het land. Maar in de langste regeringscrisis ooit wordt de partij buitenspel gezet.

De Wever heeft er dan ook alles voor over om Antwerpen te veroveren bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012. Zijn centrumrechtse stadscoalitie wordt de voorafspiegeling van wat er nationaal zal gebeuren. In de aanloop naar de verkiezingen van 2014 gaat N-VA voluit voor confederalisme en ligt de nadruk sociaal-economisch op besparingen. Het wordt een tweede politieke aardverschuiving: 32% Vlaams en federaal. 'Founding father' Geert Bourgeois krijgt de eer om Vlaams minister-president te worden. Waar Kris Peeters dan naar toe moet, wordt plots heel onzeker.

Met getuigenissen van Liesbeth Homans, Jan Jambon, Theo Francken, Jan Peumans, Bart De Wever, Freya Van den Bossche, John Crombez en Kris Peeters.

'Wissel van de Macht', maandag 9 december om 21.20 uur op Canvas.