'Nachtwacht' met Jan Leyers over kolonisatie, diversiteit en discriminatie

De koloniale tijd ligt zestig jaar achter ons, maar het debat daarover lijkt nu pas los te barsten. Volgens politiek wetenschapper Olivia Rutazibwa kijken we nog steeds met een koloniale bril naar de wereld. En dat moet ophouden.
Maar filosofe Tinneke Beeckman waarschuwt voor een te ver doorgeslagen slachtofferdenken. Gelijkheid en diversiteit zijn mooi, maar mogen niet leiden tot censuur, en tot hokjesdenken waarbij mensen tegenover elkaar staan.
De derde gast is Christophe Busch, directeur van de Kazerne Dossin in Mechelen en specialist in polarisatie en de bestrijding daarvan.
Zijn blanke Belgen racistischer dan ze denken? Jan Leyers leidt het debat.
Het einde van de witte wereld?
Olivia Rutazibwa werd geboren in Anderlecht en is nu hoofddocent internationale relaties, ontwikkelingssamenwerking en Europese studies aan de University of Portsmouth. Binnenkort verschijnt haar boek Het einde van de witte wereld. 'We kijken nog steeds met een koloniale blik naar de wereld', zegt ze. 'De onderdrukte mens krijgt nog altijd geen stem.' We doen alsof Europa helemaal op zijn eentje de verlichting uit de lucht heeft geplukt, de industriële revolutie heeft gerealiseerd, en de mensenrechten heeft uitgevonden. Maar dat die verlichtingswaarden al veel langer circuleerden, dat we ons economisch voordeel deels gerealiseerd hebben dankzij uitbuiting tijdens de kolonisatie en dat we de filosofische inzichten van die gekoloniseerde volkeren hebben weggevaagd, dát vertellen we er nooit bij.
En dat Europese superioriteitsgevoel, dat uit zich niet alleen bij denkers en politici die zich op de verlichtingswaarden beroepen, maar ook bij gewone mensen. 'Toen ik in Italië onderzoek ging doen voor mijn doctoraat, verbaasde ik mij erover dat iedereen dacht dat ik analfabeet was, of een prostituée. En toen ik na die ervaring terug kwam naar België, realiseerde ik me dat ook hier mensen vaak nadrukkelijk traag spraken tegen mij.' Het gevolg is dat 'minderheden', zij die het meest geraakt worden door racisme en discriminatie, nog altijd niet als gelijkwaardige partners aan de discussie mogen meedoen. Dat 'witte mensen' nog altijd mee willen definiëren wat racisme is, of waarom vluchtelingen vluchten.
Stop met het slachtofferdenken
Filosofe Tinneke Beeckman vindt dat Rutazibwa’s manier van denken meer kwaad dan goed doet. Rutazibwa schuift volgens haar een schuld op iedereen die 'wit' is, en daar reageren mensen nu eenmaal niet goed op. 'Als je die witte wereld wil afbreken, door wat ga je die dan vervangen? Wil je de hele Europese cultuur ‘vervangen’? Als zwarte Piet niet meer mag, mag Sneeuwwitje dan wel nog? Want die is ook blank en onschuldig.' Beeckman heeft ook een probleem met slachtofferdenken: 'Gelijkheid is belangrijk, maar wordt steeds vaker op een dwingende manier nagestreefd. Niet met politieke of economische argumenten, maar met morele. Het volstaat om je een slachtoffer van discriminatie te noemen om je gelijk te krijgen.'
Weg met de polarisatie
Het debat over onze identiteit is wellicht het meest gepolariseerde van alle kwesties waar we vandaag mee worstelen. Daarom schuift Christophe Busch als derde gast mee aan tafel bij Jan Leyers. Hij is de directeur van Kazerne Dossin, het memoriaal, museum en documentatiecentrum over de holocaust en mensenrechten. Busch bestudeert al jarenlang het fenomeen van polarisatie, en hij weet hoe we eraan kunnen ontsnappen.
'Nachtwacht', zaterdag 16 maart om 22.00 uur op Canvas.
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google
TVvisie Extra
Onze apps
Meest recente
- Laura Manko nieuwe directeur Organisatie & Cultuur bij de NPO
- Dit zijn de kandidaten van het jubileumseizoen van 'Project Rembrandt' met Merel Westrik
- Kijkcijfers: woensdag 18 november 2026
- Kijkcijfers: dinsdag 17 november 2026
- Vlaamse VTM GO-reeks ‘The Big Waffle’ valt in de prijzen in New York
- NET5 pakt uit in december met feestelijke programmering
- Jurylid Kris Wauters ziet Tom Olaerts meer dan 20 jaar na 'Idool' terug in 'Sing Again'
- 'Klote van A tot Z': nieuwe vrijstelling, nieuwe gastjury in 'Mijn Restaurant'
- Vrijdag in 'Meldpunt Actueel': meer alcoholgerelateerde zorg, minder geld voor preventie
- Vrijdag is Yves Leterme te gast in 'Alleen Elvis Blijft Bestaan'
- Bjorn Verhoeven versterkt Libelle Radio
- Drie nieuwkomers in dj-team NPO Radio 2 Top 2000
- Vertrouwde favorieten en opvallende stijgers in de 'NPO Radio 5 Evergreen Top 1000'
- Grote technische storing bij VRT: ‘Touché’ en ‘De Pré Historie’ vallen plots weg
- 'Dijkstra & Evenblij Ter Plekke' zondag live vanuit Groningen
Multimedia SPOTLIGHT
-
Koen en Jo maken hun comeback in 'Sing Again' -
Gewaagde gok in Oostende valt niet in de smaak -
Bekijk nu de trailer van 'Spuiten & Slikken' -
Disney+ onthult de officiële trailer voor 'Percy Jackson and the Olympians' -
Gert en Viktor Verhulst op missie in 'Missie Verhulst' -
Shauna Dewit over haar vreemde eetgewoontes in 'De Slimste Mens ter Wereld' -
Bekijk de trailer van 'Chasing Beauty' - seizoen 4 -
Kijk 'Zoon van een Moordenaar' binnenkort nieuw op Streamz -
Grote verrassing in 'Dancing With The Stars' -
Vecht Wout Bru zich terug in 'Expeditie Robinson'? -
Kijk zondag naar 'De Feesttafel' op njam! -
Gert zijn grootste droom komt uit -
Andrei Lugovski ontroert de jury van 'Sing Again' -
Ijskoude douche voor kandidaten 'Mijn Restaurant' -
Kijk de nieuwe trailer van 'The Further Mis-Adventures Of Cliff Booth' -
Kijk de eerste teaser van 'The Pitt' seizoen 3 -
Christoff over zijn hartoperatie in 'De Operatiekamer' -
Nooit eerder vertoonde beelden van seizoen 5 van 'De Verraders' -
Stephanie Coorevits kroont zich tot koningin van 'De Verraders' -
Hoge golven eisen eerste slachtoffer in 'Over De Oceaan' -
Docu 'De Schiphol Diamantroof' binnenkort nieuw op Videoland -
Dit is de aftermovie van Qmusic Highlights in Mechelen -
Dit is de nieuwe begingeneriek van 'Familie', gezongen door Metejoor -
Zeeziekte slaat genadeloos toe bij Timon Verbeeck in 'Over De Oceaan' -
Dorien Nuyts beleeft culinaire nachtmerrie in 'Expeditie Robinson' -
'Ik verdien het om te blijven zitten!' -
Kijk de trailer van 'Beauty and the Geek' op Prime Video -
'De Hel van Breendonk' nieuw op VRT MAX en VRT Canvas -
Kijk een nieuw seizoen van 'De Wereld van Plopsa' bij VTM -
Marie over de nieuwe poetshulp in 'De Tafel van Ruben'
Kijktip van de dag

In De Casino in Sint-Niklaas wacht de jury opnieuw een muzikale verrassing. Herkennen ze een 'Idool'-finalist uit 2003 of een zingende actrice uit 'Wittekerke'? Deze week wordt duidelijk wie er een plek in de halve finale verovert.
'Sing Again', om 20.40 uur op VTM.




































