Nieuwe 'Eurosong'-rel: 'Servië baalt van VRT-aanpak?'

O

ok achter de schermen en in persmiddens begint men zich af te vragen hoe hartelijk de Vlaamse delegatie in Belgrado zal worden ontvangen als die beelden doordringen tot in Servië. En zal de regisseur de Vlaamse kandidaat met eenzelfde gevoel voor 'humor' op het Songfestival in beeld brengen? 
  
Venijnige represailles in Belgrado?
Achter de schermen en in de persruimte valt er flink wat kritiek te horen over de manier waarop Servië en zijn inwoners worden afgeschilderd tijdens de live-shows van Eurosong. Grappig? Misschien, maar toch groeit de bezorgdheid over de 'hartelijkheid' waarmee de Vlaamse delegatie straks in Belgrado zal verwelkomd worden. Sommigen achten een diplomatieke rel niet uitgesloten. Anderen vrezen venijnige represailles tijdens het optreden van de Vlaamse kandidaat op het Songfestival. De beeldregie zou bijvoorbeeld enkele steekjes kunnen laten vallen.

Of die angst al dan niet terecht is, zal nog moeten blijken. Ieder redelijk mens beseft immers dat een cliché een uitvergroting is, maar de essentie ervan is dat het een grond van waarheid bevat. En dat klopt niet altijd tijdens Eurosong. In het geval van de Serviërs komt daar bij dat het gaat om een natie die gelegen is in een politiek kruitvat dat nog altijd smeult. Het laat zich raden dat de Serviërs de organisatie van het Songfestival willen aangrijpen om het beeld dat over hen bestaat naar aanleiding van de burgeroorlog in het voormalige Joegoslavië bij te stellen en hun geloof in een toekomst binnen Europa te onderstrepen, getuige daarvan de resultaten van de recente presidentsverkiezingen.

Mirjana en Milena zijn Vlaamse amateuractrices
Dat Mirjana en Milena - overigens Vlaamse acteuractrices - worden geportretteerd met shapka's is een loopje met de waarheid nemen, maar relatief onschuldig. Berenmutsen horen op het hoofd van Russen. Idem dito voor het grapje met het matroesjka-hoofddeksel: ook hier worden Russen en Serviërs met elkaar verward.

Het algemene beeld dat van de Serviërs wordt opgehangen in de introductiefilmpjes is allesbehalve flatterend. De 'grap' met de gsm's onder Milena's muts afgelopen zondag heeft een aantal Vlaamse kranten wakker geschud. 'Eerst dronken ze, nu stelen ze ook', is de teneur. Voeg naast het beeld van drankorgels en dievegges ook nog dat van totalitaire geweldenaars die wat graag de karwats bovenhalen, en je kan er donder op zeggen dat de Servische gemeenschap in ons land not amused moet zijn met zo'n berg onterechte clichés. 'Mijn moeder was gechoqueerd', beweert Slavica Milovanovic in 'Het Belang van Limburg'.

De gebruikte terminologie in de filmpjes refereert regelmatig naar de communistische periode. Vreemd, want die ligt al enkele decennia achter ons. Bovendien bekleedde uitgerekend het voormalige Joegoslavië een aparte positie in het voormalige Oostblok omdat het nog banden onderhield met West-Europa.

Rode Eurosonglogo doet denken aan Albanese vlag
Eerder was er ook kritiek te horen over het Eurosonglogo. Bart Peeters kon er met de beste wil van de wereld geen referenties naar het derde rijk en alle vuiligheid die daarmee gepaard ging, in ontwaren, maar blijkbaar deelt lang niet iedereen die mening. Vooral toen de vleugeltjes werden toegevoegd aan het logo, was het hek van de dam. 'Ook het logo van de Mini Cooper heeft vleugeltjes', luidde het aan de Reyerslaan in antwoord op de kritiek. Vreemd dat een Brits symbool moet illustreren dat het Eurosonglogo vooral naar Servische symbolen wil verwijzen.

In zijn rode variant - wie naar de live-uitzendingen van Eurosong gaat, kan er onmogelijk naast kijken - doet het logo aan een Albanese vlag denken. Niet de meest gelukkige referentie naar Servië op een ogenblik dat de zenuwen daar strak gespannen staan omwille van de nakende onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo, waar de Albanezen voor negentig procent de dienst uitmaken.

Niets aan het toeval overlaten
'In Servië krijgen ze dat toch niet te zien?', zullen sommigen denken. De modale Serviër zal op zondagavond inderdaad wel andere bezigheden hebben, maar in deze tijden van live streams en youtube kan niets uitgesloten worden.

Als organisator van het Songfestival zal de Servische omroep RTS minstens aandacht hebben voor Eurosong. Er mag van worden uitgegaan dat de regisseur van het Songfestival de voorronden in de diverse landen volgt om in te schatten hoe een act in Belgrado in beeld kan worden gebracht. Als zo iemand om de oren wordt geslagen met zulke clichés over zijn land, kan je het hem uiteindelijk moeilijk kwalijk nemen dat hij de Vlamingen in Belgrado met analoge vooroordelen zal bekijken en - zelfs onbewust of zonder expliciet kwade bedoelingen - in beeld zou brengen. De ervaringen dienaangaande met Sergio, Xandee en Kate Ryan zijn echter niet van aard om wat dat betreft ook maar iets aan het toeval over te laten.

Het zou alvast kunnen helpen om tijdens Eurosong wat minder expliciet in te zoomen op vermeende negatieve trekjes van de Serviërs. Vooral dan tijdens de finale die via de live stream van http://www.eurovision.tv/ in gans Europa zal gevolgd worden.

Artikel: Raf Van Bedts - Eurosong.be

Wie is jouw favoriet? Laat jouw stem horen in TV-Visie Poll!

LEES OOK: Beluister de liedjes voor de 4de voorronde 'Eurosong 08'